Υπάρχουν ορισμένες οφθαλμαπάτες που φαίνεται να κινούνται ή να «αναβοσβήνουν» μπροστά στα μάτια μας, παρόλο που είναι εντελώς στατικές εικόνες. Μια από τις πιο διάσημες είναι το Σπινθηροβόλο Πλέγμα (Scintillating Grid).
Κοιτάξτε το παρακάτω πλέγμα. Καθώς μετακινείτε τη ματιά σας από το ένα σημείο στο άλλο, θα παρατηρήσετε μαύρες ή γκρίζες κουκκίδες να εμφανίζονται και να εξαφανίζονται γρήγορα στις λευκές διασταυρώσεις των γραμμών. Όταν όμως εστιάζετε απευθείας σε μια συγκεκριμένη διασταύρωση, η κουκκίδα παραμένει λευκή!
Γιατί συμβαίνει αυτό το «τρεμόπαιγμα»;
Η απάντηση και η εξήγηση της οφθαλμαπάτης
Όλες οι κουκκίδες στις διασταυρώσεις του πλέγματος είναι καθαρές, σταθερές και λευκές. Δεν υπάρχει κανένα μαύρο σημείο στην εικόνα!
Πώς λειτουργεί η ψευδαίσθηση:
Η ψευδαισθήση αυτή (παραλλαγή του κλασικού Πλέγματος του Hermann, που ανακαλύφθηκε από τους E. Lingelbach, B. Lingelbach και M. Schrauf το 1994) οφείλεται σε μια νευρολογική διαδικασία της όρασης που ονομάζεται πλευρική αναστολή (lateral inhibition).
Τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς μας που επεξεργάζονται το φως ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Όταν μια λευκή περιοχή (η διασταύρωση) περιβάλλεται από πολύ γκρίζο και μαύρο, τα γειτονικά κύτταρα «μειώνουν» την ένταση του σήματος που στέλνουν στον εγκέφαλο, κάνοντας τη διασταύρωση να φαίνεται πιο σκοτεινή (γκρίζα ή μαύρη) στην περιφερειακή μας όραση. Όταν όμως κοιτάζουμε απευθείας τη διασταύρωση, χρησιμοποιούμε το κεντρικό βοθρίο του ματιού (fovea), το οποίο έχει πολύ μεγαλύτερη πυκνότητα υποδοχέων και δεν επηρεάζεται από την πλευρική αναστολή, αποκαλύπτοντας το πραγματικό λευκό χρώμα.
