Αν κοιτάξετε δύο παράλληλες γραμμές που βρίσκονται πάνω σε ράγες τρένου, είστε σίγουροι ότι μπορείτε να συγκρίνετε σωστά το μέγεθός τους; Η κλασική οφθαλμαπάτη Ponzo αποδεικνύει ότι η αντίληψή μας για το μέγεθος εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από το φόντο και την αίσθηση του βάθους.
Στην παρακάτω εικόνα, βλέπετε δύο οριζόντιες πορτοκαλί μπάρες ανάμεσα σε δύο γραμμές που συγκλίνουν (ράγες). Ποια από τις δύο μπάρες σάς φαίνεται μεγαλύτερη; Η πάνω ή η κάτω;
Οι περισσότεροι άνθρωποι θα ορκίζονταν ότι η πάνω μπάρα είναι σημαντικά μακρύτερη από την κάτω.
Η απάντηση και η εξήγηση της οφθαλμαπάτης
Η αλήθεια είναι ότι και οι δύο πορτοκαλί μπάρες είναι ακριβώς του ίδιου μεγέθους, μέχρι και το τελευταίο πίξελ!
Πώς λειτουργεί η ψευδαίσθηση:
Η ψευδαισθήση Ponzo (που παρουσιάστηκε από τον Ιταλό ψυχολόγο Mario Ponzo το 1911) βασίζεται στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται την προοπτική. Οι δύο συγκλίνουσες γραμμές ερμηνεύονται από το μυαλό μας ως παράλληλες γραμμές που απομακρύνονται στο βάθος (όπως οι ράγες ενός τρένου). Επειδή η πάνω μπάρα βρίσκεται πιο «μακριά» στην προοπτική αυτή, ο εγκέφαλος υπολογίζει ότι, για να καταλαμβάνει τον ίδιο χώρο στον αμφιβληστροειδή μας, πρέπει να είναι μεγαλύτερη στην πραγματικότητα. Έτσι, «διορθώνει» την εικόνα και μας την παρουσιάζει μεγαλύτερη, ξεγελώντας την όρασή μας.
