Στην καθημερινότητα μας φορτωμένη με υποχρεώσεις και άγχος, πολλοί από εμάς επιμένουμε να δείχνουμε και να νιώθουμε πάντα καλά, ακόμα και όταν το εσωτερικό μας είναι φορτισμένο ή κουρασμένο. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πως δεν μπορούμε να είμαστε συνεχώς στην καλύτερη ψυχολογική και σωματική μας κατάσταση. Είναι φυσιολογικό να βιώνουμε στιγμές αδυναμίας, θλίψης ή απογοήτευσης, και το σημαντικότερο είναι να μάθουμε πώς να φροντίζουμε τον εαυτό μας εκείνες τις δύσκολες στιγμές — χωρίς την πίεση να «είμαστε καλά». Ήρθε η ώρα να ανακαλύψουμε τι συμβαίνει όταν σταματάμε να προσπαθούμε να είμαστε πάντα καλά και πώς μέσα από απλές πρακτικές αυτοφροντίδας μπορούμε να πάρουμε και πάλι τα πάνω μας.
Η αυτοφροντίδα ως απλή και ουσιαστική πράξη ευγένειας προς τον εαυτό
Η Anna Borges, συγγραφέας του βιβλίου “The More or Less Definitive Guide to Self Care”, περιγράφει την αυτοφροντίδα όχι ως κάτι περίπλοκο, αλλά ως τη διαδικασία εύρεσης μικρών τρόπων για να αισθανόμαστε πιο ανθρώπινοι μέσα στο χάος της καθημερινότητας. Πολλές φορές, δεν χρειάζεται να επιβάλλουμε στον εαυτό μας μεγάλες συνέπειες ή να κάνουμε ριζικές αλλαγές για να νιώσουμε καλύτερα. Το βασικό είναι να δίνουμε την άδεια στον εαυτό μας να κάνει το ελάχιστο, όποτε δυσκολευόμαστε.
Ακόμη κι αν δεν μπορείς να σηκωθείς από το κρεβάτι, επιτρέπεται να απλώς τεντωθείς, να πάρεις μερικές βαθιές αναπνοές ενώ είσαι ακόμα κάτω από τις κουβέρτες σου και να αφιερώσεις μερικά λεπτά στο να βγεις στο μπαλκόνι και να νιώσεις τον καθαρό αέρα και το φυσικό φως του ήλιου στο πρόσωπό σου. Μικρές κινήσεις που φέρνουν το σώμα και το πνεύμα σε επαφή με το περιβάλλον, μπορούν να δώσουν μια αίσθηση ανακούφισης και σταθερότητας.
Η σπουδαιότητα της θρέψης και του ύδατος στην καθημερινή ευεξία
Η φροντίδα του σώματος μέσω της σωστής διατροφής είναι μια βασική πτυχή της αυτοφροντίδας. Όταν οι μέρες είναι δύσκολες, μπορεί να μη βρισκόμαστε σε κατάσταση να ετοιμάσουμε ολοκληρωμένα γεύματα ή να ακολουθήσουμε αυστηρές διατροφικές συνήθειες. Η Borges επισημαίνει πως το σημαντικότερο είναι να μην παραμελούμε την τροφή, γιατί η ασιτία ή τα τρόφιμα που μας επιβαρύνουν σωματικά μόνο θα εξαντλήσουν την ενέργειά μας και θα δυσκολέψουν την ανακαμψή μας.
Μια πρακτική που προτείνεται είναι να διαθέτουμε κατεψυγμένα υγιεινά γεύματα που μπορούμε να καταναλώσουμε σε ημέρες που νιώθουμε ευάλωτοι. Επίσης, δεν υπάρχει λόγος να κρατούμε τις διατροφικές μας συνήθειες εγκλωβισμένες σε κοινωνικούς κανόνες: αν η σκέψη για να ετοιμάσουμε ένα σάντουιτς μας φαίνεται βουνό, μπορούμε να φάμε και μερικές φέτες τυρί ή γαλοπούλα απλής κατανάλωσης. Το μπουκάλι με νερό πρέπει να είναι πάντα μαζί μας, γιατί η ενυδάτωση είναι κομβική για τη διατήρηση της ενέργειας και της ψυχικής μας ισορροπίας.
Πώς το «ίσως» μπορεί να γίνει ο καλύτερός σου σύμμαχος
Για όσους βάζουν συχνά τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές τους, το να πουν «όχι» ή να θέσουν όρια είναι σημαντική δεξιότητα αυτοφροντίδας. Η Dr. Meg Arroll, ψυχολόγος και συγγραφέας, αναφέρει πως το να πεις «όχι» προστατεύει τον χρόνο σου και τη συναισθηματική σου υγεία, αλλά συχνά τα αισθήματα ενοχής και ο φόβος της απώλειας κάνουν αυτή την άρνηση δύσκολη, ειδικά όταν δεν είσαι καλά.
Η πρότασή της είναι το «ίσως», που σου δίνει χώρο και χρόνο για να ξεκουραστείς, χωρίς όμως να κλείσεις πόρτες ή να προκαλέσεις αρνητικές εντυπώσεις. Ένα «ίσως» είναι το μήνυμα πως σέβεσαι τόσο τις ανάγκες σου όσο και των άλλων, χωρίς να θυσιάζεις το πρώτο για το δεύτερο.
Άλλες πρακτικές αυτοφροντίδας για τις μέρες που νιώθεις αποσυντονισμένος
- Αστροπαρατήρηση ή απλή θέα του ταβανιού: Όταν η κίνηση φαίνεται βαριά ή ακατόρθωτη, μια ήρεμη δραστηριότητα όπως το να ξαπλώσεις και να κοιτάξεις τον ουρανό, τα σύννεφα ή ακόμα και το ταβάνι, μπορεί να ανακουφίσει το πνεύμα. Είναι ένας τρόπος να ηρεμήσεις, να πάρεις βαθιές ανάσες και να μειώσεις το στρες.
- Αρωματική σύνδεση με αναμνήσεις: Η μυρωδιά έχει τη δύναμη να ξυπνήσει συναισθήματα και αναμνήσεις που μπορεί να προσφέρουν ασφάλεια και γαλήνη. Κράτα κοντά σου ένα αντικείμενο με ένα άρωμα που συνδέεις με ζεστές, όμορφες στιγμές, όπως ένα σαπούνι λεβάντας ή ένα άρωμα που χρησιμοποιούσε κάποιος αγαπημένος σου. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως άγκυρα στα δύσκολα.
- Επικύρωση του να μην είσαι πάντα εντάξει: Είναι κουραστικό να προσπαθείς να κρύψεις πόνους και δυσκολίες πίσω από ένα ψεύτικο χαμόγελο. Η αποδοχή του ότι είναι ΟΚ να μην είσαι πάντα καλά βοηθάει να μειωθεί το άγχος και η πίεση. Οι αληθινοί φίλοι και οι άνθρωποι που νοιάζονται θα σε στηρίξουν όποια και αν είναι η ψυχική σου κατάσταση.
- Art therapy και doodling: Τα απλά σχέδια και το ανέμελο ζωγράφισμα χωρίς προσδοκίες μπορούν να λειτουργήσουν ως μορφή ενσυνειδητότητας, βοηθώντας τον εγκέφαλο να αποσπαστεί από τον αρνητικό εσωτερικό διάλογο και να καλλιεργήσει μια πιο ήρεμη κατάσταση.
- Αλλαγές στις συνήθειες: Μερικές φορές το μόνο που χρειάζεται ο εγκέφαλος για να ανανεωθεί είναι μια μικρή αλλαγή της ρουτίνας. Για παράδειγμα, να αφήσουμε τον καναπέ και να πάμε σε ένα καφέ με το laptop μας, ή να αλλάξουμε το χρώμα του δωματίου ή την ώρα που σηκωνόμαστε το πρωί.
- Το μοντέλο R.E.S.T: Η επαναφορά ενέργειας με χώρο και χρόνο σημαίνει να παίρνουμε διαλείμματα μακριά από όλες τις απαιτήσεις — σωματικές, νοητικές, συναισθηματικές και κοινωνικές. Η απλή άσκηση να κλείσουμε τα μάτια και να εστιάσουμε στην αναπνοή μας σε έναν ήσυχο χώρο μπορεί να είναι καταπραϋντική και πολύ αναζωογονητική.
Το να φροντίζουμε τον εαυτό μας σημαίνει να αναγνωρίζουμε την πραγματικότητά μας με ειλικρίνεια και συμπόνια, χωρίς να μας φορτώνουμε με ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις και προσδοκίες. Μικρές καθημερινές πρακτικές που καλύπτουν την ψυχολογική, σωματική και συναισθηματική μας ανάγκη, δεν απαιτούν τεράστια κόπο αλλά μεγαλύτερη προσοχή και σεβασμό προς τον εαυτό μας. Όταν αφήνουμε χώρο στο να μην είμαστε πάντα εντάξει, ανοίγουμε το δρόμο για την αληθινή αυτοφροντίδα και την επαναφορά της ενέργειας, όπου πραγματικά χρειαζόμαστε. Η καλοσύνη προς τον εαυτό μας είναι το πιο σημαντικό δώρο που μπορούμε να κάνουμε, ειδικά όταν όλα φαίνονται να πηγαίνουν λάθος.
