Ο καφές και το τσάι είναι δύο από τα πιο διαδεδομένα ροφήματα στον κόσμο, λατρεμένα για την γεύση τους αλλά και την ενεργοποιητική τους επίδραση. Πέρα από την καθημερινή απόλαυση, όμως, τι γνωρίζουμε για την επίδρασή τους στον εγκέφαλό μας και ειδικότερα στη σχέση τους με τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου; Μια νέα διεθνής μελέτη ρίχνει φως σ’ αυτό το επίκαιρο ερώτημα, με ευρήματα που ανατρέπουν κάποιες κοινές αντιλήψεις.
Τι αποκαλύπτει η νέα έρευνα
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό International Journal of Stroke, ανέλυσε τις συνήθειες 26.950 ενήλικων από 32 χώρες, ανάμεσά τους το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς. Περίπου οι μισοί από τους συμμετέχοντες είχαν υποστεί πρόσφατα εγκεφαλικό επεισόδιο. Μέσω αναλυτικών ερωτηματολογίων, οι επιστήμονες συνέλεξαν στοιχεία για την κατανάλωση ροφημάτων, τη φυσική δραστηριότητα, το ιατρικό ιστορικό και άλλους παράγοντες κινδύνου.
Καφές: Απόλαυση ή κίνδυνος;
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η συστηματική κατανάλωση καφέ, και ιδίως σε ποσότητες άνω των τεσσάρων φλιτζανιών την ημέρα, συνδέθηκε με αύξηση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 37%. Οι ερευνητές πιθανολογούν ότι αυτό ενδέχεται να σχετίζεται με τις αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης υπέρτασης και καρδιακών προβλημάτων σε άτομα που καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες καφέ.
Ο καφές περιέχει υψηλότερα επίπεδα καφεΐνης σε σύγκριση με το τσάι – περίπου 80 με 100 mg ανά φλιτζάνι, τη στιγμή που το τσάι περιέχει κατά μέσο όρο 50 mg. Η καφεΐνη είναι γνωστό πως διεγείρει την παραγωγή αδρεναλίνης, αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό και την πίεση, γεγονός που, με την πάροδο του χρόνου, ενδέχεται να επιβαρύνει τα αγγεία του εγκεφάλου.
Το τσάι ως «ασπίδα» για τον εγκέφαλο
Σε αντίθεση με τον καφέ, η κατανάλωση τσαγιού – και μάλιστα σε ημερήσια βάση άνω των τεσσάρων φλιτζανιών – συσχετίστηκε με μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου κατά περίπου 19%. Πιο αναλυτικά:
- Τα μαύρα τσάγια (π.χ. Earl Grey, English Breakfast) μείωσαν τον κίνδυνο κατά 29%
- Το πράσινο τσάι συνέβαλε σε μείωση 27%
Οι ευεργετικές επιδράσεις του τσαγιού αποδίδονται κυρίως στα αντιοξειδωτικά που περιέχει, όπως οι φλαβονοειδείς ενώσεις, οι οποίες συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής και προστατεύουν τα αγγεία από βλάβες. Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποίησαν ότι η προσθήκη γάλακτος στο τσάι πιθανόν να αναιρεί τα οφέλη, καθώς το γάλα μπορεί να εμποδίζει τη δράση των αντιοξειδωτικών.
Περιορισμοί της έρευνας και σημειώσεις
Παρότι τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά, οι ερευνητές σημείωσαν και κάποιους περιορισμούς. Το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες απάντησαν λίγες ημέρες έπειτα από το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να έχει επηρεάσει την ακρίβεια των απαντήσεων. Επιπλέον, σημαντικό μέροs του δείγματος προερχόταν από περιοχές με εκτεταμένη κατανάλωση τσαγιού, όπως η Κίνα και η Νότια Ασία, κάτι που ενδέχεται να εισάγει προκαταλήψεις.
Παρόλα αυτά, η μεγάλη κλίμακα της μελέτης και η αξιολόγηση πολλαπλών παραγόντων προσθέτει βάρος στα συμπεράσματα, ενισχύοντας τη θέση του τσαγιού ως ένα ρόφημα που μπορεί να προσφέρει προστασία για τον εγκέφαλο όταν καταναλώνεται χωρίς προσθήκες.
Αν και τόσο ο καφές όσο και το τσάι έχουν θέση στην καθημερινή μας ρουτίνα, τα νέα δεδομένα μας καλούν να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με την ποσότητα που καταναλώνουμε—ιδίως όταν πρόκειται για καφέ. Το τσάι, κυρίως το μαύρο και το πράσινο, φαίνεται να προσφέρει επιπλέον πλεονεκτήματα σε ό,τι αφορά την εγκεφαλική υγεία. Ίσως, τελικά, να αξίζει να αναρωτηθούμε αν μια ζεστή κούπα τσαγιού είναι κάτι παραπάνω από μια απλή συνήθεια — ίσως είναι μια συνήθεια που σώζει ζωές.
