Όλοι έχουμε βρεθεί σε εκείνη τη θέση: πονάει το στομάχι μας, νιώθουμε μια ενόχληση στη μέση ή χτυπήσαμε ελαφρά κάπου. Η πρώτη μας αντίδραση – κυρίως λόγω του άγχους – είναι να ζητήσουμε από τον γιατρό να μας γράψει “μια αξονική ή μια μαγνητική για να είμαστε σίγουροι”. Θέλουμε απλώς να δούμε ξεκάθαρα τι συμβαίνει μέσα μας και να ησυχάσουμε.
Όμως, οι κορυφαίοι γιατροί, όπως ο δημοφιλής Dr. Mike, προειδοποιούν ότι δεν είναι όλες οι απεικονιστικές εξετάσεις ίδιες. Αντιθέτως, κάποιες από αυτές μπορεί να κρύβουν έναν μικρό, αθόρυβο κίνδυνο αν τις κάνουμε χωρίς ουσιαστικό ιατρικό λόγο.
Υπέρηχοι και Μαγνητικές: Η “ασφαλής” πλευρά
Ας ξεκινήσουμε με τα καλά νέα. Οι υπέρηχοι (ultrasounds) και οι μαγνητικές τομογραφίες (MRIs) είναι εξετάσεις εξαιρετικά ασφαλείς για τον οργανισμό μας. Λειτουργούν με κύματα ήχου και μαγνητικά πεδία αντίστοιχα, κάτι που σημαίνει ότι δεν εκπέμπουν επικίνδυνη ακτινοβολία.
Για αυτό τον λόγο, βλέπετε συχνά υπερήχους να γίνονται σε εγκύους για την παρακολούθηση των μωρών. Αν λοιπόν ο γιατρός σας προτείνει μια τέτοια εξέταση, δεν συντρέχει κανένας απολύτως λόγος ανησυχίας ως προς το θέμα της επιβάρυνσης του οργανισμού.
Το “αγκάθι” της Αξονικής Τομογραφίας (CT Scan)
Αντίθετα, οι αξονικές τομογραφίες χρησιμοποιούν ακτινοβολία (ακτίνες Χ) για να βγάλουν τις λεπτομερείς φωτογραφίες των εσωτερικών μας οργάνων. Παρόλο που τα σύγχρονα μηχανήματα έχουν μειώσει αρκετά τη δόση, το σώμα μας εξακολουθεί να λαμβάνει μια ποσότητα ακτινοβολίας που “αθροίζεται” με τα χρόνια.
Στον ιατρικό κόσμο γίνεται συχνά συζήτηση για το κατά πόσο αυτή η συσσωρευμένη ακτινοβολία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου μακροπρόθεσμα. Μερικοί ακτινολόγοι υποστηρίζουν ότι ο κίνδυνος υπερβάλλεται, καθώς το είδος της ακτινοβολίας είναι διαφορετικό από αυτό των παλαιότερων μελετών, ωστόσο ο χρυσός κανόνας παραμένει: Δεν κάνουμε αξονικές χωρίς σοβαρό λόγο.
Πότε πρέπει να λέμε “ναι” και πότε να κάνουμε υπομονή;
Η ζυγαριά εδώ λέγεται “όφελος εναντίον ρίσκου”. Αν, για παράδειγμα, έχετε έναν οξύ και ξαφνικό πόνο στην κοιλιά και ο γιατρός υποπτεύεται σκωληκοειδίτιδα, τότε πρέπει άμεσα να γίνει αξονική. Εκεί, το όφελος του να γίνει γρήγορα η διάγνωση και να μπείτε στο χειρουργείο, ξεπερνά κατά πολύ το ρίσκο της ακτινοβολίας.
Αν όμως ο πόνος είναι ήπιος, τον έχετε ξανανιώσει και απλώς “θέλετε να δείτε τι γίνεται”, ίσως είναι πολύ πιο σοφό να περιμένετε μία-δύο μέρες. Πολλές φορές, το σώμα διορθώνει μόνο του το πρόβλημα.
*Μια φιλική συμβουλή: Πάντα να ακούτε τον γιατρό σας, αλλά ταυτόχρονα να κάνετε και ερωτήσεις. Αν σας προτείνει αξονική, ρωτήστε τον ήρεμα: “Γιατρέ μου, είναι απολύτως απαραίτητο να γίνει τώρα, ή μπορούμε να δοκιμάσουμε πρώτα έναν υπέρηχο;”.*
Στο τέλος της ημέρας, η υγεία μας χρειάζεται ηρεμία, σωστή διατροφή, ενδεχομένως να φροντίζουμε και λεπτομέρειες (μήπως, για παράδειγμα, δεν κοιμάστε καλά και σας λείπει μαγνήσιο;), αλλά κυρίως χρειάζεται εμπιστοσύνη στον ειδικό. Μην προσπαθείτε να πιέσετε καταστάσεις ζητώντας από μόνοι σας εξετάσεις. Η πρόληψη είναι υπέροχη, αλλά η υπερβολή μπορεί μερικές φορές να γυρίσει μπούμερανγκ.
