Αν και οι Νεάντερταλ εξαφανίστηκαν από τον πλανήτη περίπου πριν από 40.000 χρόνια, η κληρονομιά τους παραμένει χαραγμένη στο DNA μας. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ένα μικρό ποσοστό του γενετικού υλικού του σύγχρονου ανθρώπου προέρχεται από αυτούς τους αρχαίους συγγενείς μας. Αν και το ποσοστό είναι μικρό, οι επιδράσεις είναι αξιοσημείωτες: από χαρακτηριστικά της εμφάνισης μας μέχρι την προδιάθεση σε συγκεκριμένες ασθένειες και συνήθειες.
1. Προδιάθεση στον εθισμό από το κάπνισμα
Παρότι οι Νεάντερταλ δεν είχαν ποτέ επαφή με τον καπνό, φαίνεται πως ένα τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με το σύστημα ανταμοιβής έχει περάσει στον σύγχρονο άνθρωπο. Έρευνα του Πανεπιστημίου Vanderbilt δείχνει ότι αυτό το γενετικό αποτύπωμα κάνει ορισμένα άτομα πιο επιρρεπή στον εθισμό, όπως στην περίπτωση του καπνίσματος.
2. Αυξημένος κίνδυνος σοβαρής νόσησης από κορονοϊό
Η πανδημία του COVID-19 έφερε στην επιφάνεια μια αναπάντεχη σύνδεση με τους Νεάντερταλ. Μεταλλάξεις στο χρωμόσωμα 3, τις οποίες φέρουν κάποιοι άνθρωποι και φαίνεται να προέρχονται από τα αρχαία αυτά ανθρωποειδή, σχετίζονται με σοβαρότερη εξέλιξη της νόσου. Αυτή η γενετική προδιάθεση ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών σε περίπτωση λοίμωξης.
3. Αντίδραση του δέρματος στο ηλιακό φως και το μαύρισμα
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η ικανότητά μας να μαυρίζουμε ή όχι μπορεί να έχει… προϊστορική εξήγηση! Ερευνητές του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ διαπίστωσαν ότι τα άτομα με DNA από Νεάντερταλ ενδέχεται να διαθέτουν γονίδια που ευνοούν είτε έναν πιο σκούρο τόνο δέρματος είτε, αντίθετα, πιο ανοιχτόχρωμο. Αυτό επηρεάζει το πώς το δέρμα αντιδρά στο φως του ήλιου.
4. Πρωινή εγρήγορση και βιολογικά ρολόγια
Η ικανότητα κάποιων ανθρώπων να ξυπνούν νωρίς χωρίς δυσκολία φαίνεται πως σχετίζεται με ευρωπαϊκούς πληθυσμούς Νεάντερταλ, οι οποίοι εξελίχθηκαν με γνώμονα τις εποχικές διακυμάνσεις φωτός. Αυτή η γενετική προσαρμογή επέτρεψε σε ορισμένα άτομα να αποκτήσουν έναν πιο «πρωινό» βιολογικό ρυθμό, κάτι που συνεχίζει να επηρεάζει τη ζωή μας σήμερα.
5. Πυκνά και ίσια μαλλιά
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό που μπορεί να έχει περάσει από τους Νεάντερταλ στον σύγχρονο άνθρωπο είναι η υφή των μαλλιών. Σε αντίθεση με τον Homo sapiens που είχε πιο σγουρά, κατσαρά μαλλιά, οι Νεάντερταλ φαίνεται πως μετέδωσαν το γονίδιο για ίσια και πυκνά μαλλιά, το οποίο παραμένει εμφανές σε μεγάλο ποσοστό πληθυσμού παγκοσμίως.
6. Ψιλή και λεπτή μύτη
Η μορφολογία της μύτης δεν είναι καθαρά αισθητικό γνώρισμα, αλλά και λειτουργικό. Μελέτη του University College London έδειξε ότι ένα γονίδιο που επηρεάζει το σχήμα της μύτης ενδέχεται να έχει προέλευση από τους Νεάντερταλ. Οι πιο λεπτές και ψηλές μύτες σχετίζονται με την ανάγκη προσαρμογής σε ψυχρότερα κλίματα, ρυθμίζοντας καλύτερα τον αέρα που αναπνέουμε.
Η σύνδεση με το παρελθόν μας δεν περιορίζεται σε μουσεία ή βιβλία ιστορίας. Κάθε κύτταρο του οργανισμού μας φέρει ενδείξεις για την πολυκύμαντη πορεία της ανθρώπινης εξέλιξης. Οι Νεάντερταλ, παρότι δεν επιβίωσαν ως είδος, άφησαν μια διακριτή αλλά ουσιαστική επίδραση στην ανθρώπινη βιολογία και συμπεριφορά, αποδεικνύοντας ότι οι ρίζες της ταυτότητας μας είναι πιο σύνθετες απ’ όσο νομίζουμε.
