Μια απρόσμενη ελπίδα αναδύεται στη μάχη κατά της νόσου Αλτσχάιμερ, καθώς φαρμακευτική ουσία που χρησιμοποιείται ευρέως για τη στυτική δυσλειτουργία δείχνει εντυπωσιακά αποτελέσματα στον περιορισμό του κινδύνου εμφάνισής της. Ερευνητές από τις Ηνωμένες Πολιτείες ανακάλυψαν ότι η σιλδεναφίλη, γνωστή στο ευρύ κοινό ως Βιάγκρα, μπορεί να μειώσει έως και κατά 69% την πιθανότητα διάγνωσης με Αλτσχάιμερ. Τα ευρήματα αυτά προκαλούν έντονο ενδιαφέρον στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, καθώς ανοίγουν τον δρόμο για νέες θεραπευτικές κατευθύνσεις σε μια ασθένεια που σήμερα παραμένει ανίατη.
Ένας επιστήμονας σε ένα σύγχρονο εργαστήριο
Σημαντική μείωση του κινδύνου με βάση τα δεδομένα
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές της Κλινικής Κλίβελαντ στο Οχάιο, με επικεφαλής τον δρ Φεϊσιόνγκ Τσενγκ. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν σύγχρονες υπολογιστικές μεθόδους, συνδυάζοντας γενετικά και βιολογικά δεδομένα, για να εντοπίσουν φάρμακα που ταιριάζουν με τις μοριακές υπογραφές της νόσου Αλτσχάιμερ. Ανάμεσα σε 1.600 εγκεκριμένα φάρμακα, η σιλδεναφίλη βρέθηκε στις υψηλότερες θέσεις ως προς τη δυναμική της να επηρεάζει θετικά τη νόσο.
Η ανάλυση δεδομένων από περισσότερους από επτά εκατομμύρια ανθρώπους μέσα από ιατρικά και ασφαλιστικά αρχεία έδειξε ότι όσοι έκαναν χρήση σιλδεναφίλης εμφάνιζαν 69% μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με Αλτσχάιμερ μέσα σε έξι χρόνια, σε σύγκριση με όσους δεν την είχαν χρησιμοποιήσει. Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός πως η σιλδεναφίλη εμφάνισε καλύτερα αποτελέσματα από άλλα φάρμακα που ήδη εξετάζονται για την ίδια χρήση, όπως η λοζαρτάνη και η μετφορμίνη.
Ένα ηλικιωμένο ζευγάρι απολαμβάνει τον ήλιο στο πάρκο
Πώς δρα η σιλδεναφίλη στον εγκέφαλο
Η νόσος Αλτσχάιμερ χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση πρωτεϊνών όπως το βήτα-αμυλοειδές και η Ταυ, που οδηγούν στην καταστροφή των νευρικών κυττάρων. Νεότερες μελέτες δείχνουν πως η αλληλεπίδραση αυτών των δύο πρωτεϊνών αποτελεί βασικό παράγοντα στην πρόοδο της νόσου. Η σιλδεναφίλη, όπως αποδεικνύεται από πειράματα σε ζωικά μοντέλα, φαίνεται να στοχεύει ακριβώς σε αυτή τη βλαπτική αλληλεπίδραση, τροποποιώντας τη μοριακή δυναμική που οδηγεί στη νευροεκφύλιση του εγκεφάλου.
Αξιοσημείωτο είναι ότι τα θετικά αποτελέσματα της σιλδεναφίλης στην πρόληψη της νόσου παρέμειναν σταθερά ανεξαρτήτως της ύπαρξης άλλων παθολογικών καταστάσεων, όπως καρδιαγγειακές νόσοι, υπέρταση ή διαβήτης τύπου 2 – παράγοντες που συχνά σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ.
Τα επόμενα βήματα της έρευνας
Αν και τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, οι επιστήμονες τονίζουν πως προς το παρόν υπάρχει μόνο μια συσχέτιση και όχι απόδειξη αιτιακής σχέσης. Είναι λοιπόν σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για μια πιο εμπεριστατωμένη, τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή φάσης 2, με τη συμμετοχή ανδρών και γυναικών, ώστε να αξιολογηθούν ασφαλέστερα τα κλινικά οφέλη της σιλδεναφίλης κατά του Αλτσχάιμερ.
Επιπλέον, στο μικροσκόπιο των ερευνητών βρίσκεται και η προοπτική χρησιμοποίησης της σιλδεναφίλης στην αντιμετώπιση άλλων νευροεκφυλιστικών παθήσεων όπως η νόσος Πάρκινσον και η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS).
Η ανακάλυψη πως ένα φάρμακο με εντελώς διαφορετική αρχική χρήση μπορεί να συμβάλλει στη μάχη κατά της πιο διαδεδομένης μορφής άνοιας αποτελεί απόδειξη της δυναμικής της καινοτομίας στην ιατρική έρευνα. Αν οι επερχόμενες κλινικές δοκιμές επιβεβαιώσουν τα ευρήματα, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ίσως αποκτήσουν ένα νέο, διαθέσιμο ήδη φάρμακο για την αναχαίτιση της νόσου Αλτσχάιμερ, φέρνοντας την επιστήμη ένα βήμα πιο κοντά στην επίλυσή της.
