Οι τροφικές αλλεργίες αποτελούν ένα σημαντικό κεφάλαιο στη δημόσια υγεία, επηρεάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε συγκεκριμένα συστατικά τροφίμων μπορεί να κυμανθεί από ήπια συμπτώματα μέχρι απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις, όπως η αναφυλαξία. Όσοι πάσχουν από αλλεργίες καλούνται καθημερινά να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις επιλογές των τροφίμων τους, καθώς ακόμη και ίχνη αλλεργιογόνων μπορεί να προκαλέσουν έντονες αντιδράσεις.
Ένας ανήσυχος πελάτης στο σούπερ μάρκετ εξετάζει τις ετικέτες των αλλεργιογόνων
Τι είναι η τροφική αλλεργία και πώς αναγνωρίζεται
Η τροφική αλλεργία προκύπτει όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά σε ορισμένες πρωτεΐνες που περιέχονται σε τροφές. Οι αντιδράσεις μπορεί να εκδηλωθούν πολύ γρήγορα μετά την κατανάλωση ακόμα και μιας πολύ μικρής ποσότητας αλλεργιογόνου. Τα συμπτώματα εκτείνονται από φαγούρα και ερεθισμό του δέρματος μέχρι εμετό, διάρροια, συριγμό και σε σοβαρές περιπτώσεις, σοκ αναφυλαξίας.
Εκτός από τις τροφικές αλλεργίες, υπάρχουν και τροφικές δυσανεξίες —όπως η ευαισθησία στη γλουτένη— που παρότι δεν είναι απειλητικές για τη ζωή, προκαλούν ενοχλήσεις όπως φούσκωμα, κράμπες και διάρροια. Και στις δύο περιπτώσεις, η σωστή πληροφόρηση και ανάγνωση των ετικετών είναι καθοριστική.
Πώς να εντοπίσετε αλλεργιογόνα στις συσκευασίες
Η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλει την υποχρεωτική αναγραφή των πιο κοινούς αλλεργιογόνων, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια των καταναλωτών. Οι ετικέτες των προσυσκευασμένων προϊόντων πρέπει να είναι ξεκάθαρες, επισημαίνοντας με έντονα γράμματα τα επικίνδυνα συστατικά. Επίσης, και στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα (π.χ. σε εστιατόρια ή φούρνους) πρέπει να παρέχονται πληροφορίες για την παρουσία αλλεργιογόνων.
Τσούρια από θαλασσινά στο γεμάτο κουζίνα ενός εστιατορίου
Τα 14 τρόφιμα με τη μεγαλύτερη επικινδυνότητα για αλλεργικούς
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, 14 είναι οι κατηγορίες τροφίμων που αναγνωρίζονται ως πιο αλλεργιογόνες. Αυτά τα τρόφιμα πρέπει να αναγράφονται υποχρεωτικά στις ετικέτες των προϊόντων:
- Δημητριακά που περιέχουν γλουτένη (π.χ. σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη)
- Αυγά
- Γάλα
- Ξηροί καρποί (π.χ. καρύδια, αμύγδαλα)
- Φιστίκια
- Σόγια
- Ψάρια
- Μαλακόστρακα (π.χ. γαρίδες, καραβίδες)
- Μαλάκια (π.χ. μύδια, χταπόδι)
- Σέλινο
- Μουστάρδα
- Σουσάμι
- Λούπινο
- Θειώδη (χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά σε κρασιά, ξηρούς καρπούς, κ.ά.)
Γιατί είναι σημαντική η επισήμανση
Η σωστή αναγραφή των αλλεργιογόνων αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την προστασία των ευάλωτων ομάδων. Οι επιστήμονες της Ε.Ε. εξετάζουν επίσης πώς επηρεάζει η επεξεργασία των τροφίμων την αλλεργιογόνο συμπεριφορά των συστατικών, συμβάλλοντας έτσι στην αποτελεσματικότερη ενημέρωση καταναλωτών και παραγωγών.
Για τους ανθρώπους με τροφικές αλλεργίες, η καθημερινότητα μπορεί να κρύβει παγίδες, ιδιαίτερα σε προϊόντα που καταναλώνονται εκτός σπιτιού ή έχουν πολύπλοκη σύσταση. Η συλλογική προσπάθεια νομοθετών, επιστημόνων και παραγωγών είναι απαραίτητη για να συνεχίσουμε να βελτιώνουμε την ποιότητα ζωής και την ασφάλεια αυτής της ευαίσθητης πληθυσμιακής ομάδας.
