Υπάρχουν κάποιες μυρωδιές και κάποιοι ήχοι που, όσα χρόνια κι αν περάσουν, έχουν τη μαγική ικανότητα να μας γυρίζουν αμέσως πίσω στα παιδικά μας χρόνια. Είναι η μυρωδιά από το βρεγμένο χώμα τα απογεύματα, ο εκκωφαντικός ήχος των τζιτζικιών και η φωνή της γιαγιάς να φωνάζει από την αυλή: “Ελάτε μέσα, έκοψα καρπούζι!”.
Εκείνα τα καλοκαίρια στο χωριό δεν είχαν ούτε κλιματιστικά, ούτε οθόνες, ούτε ακριβά παιχνίδια. Είχαν όμως μια απίστευτη, αληθινή ελευθερία. Σήμερα, βλέποντας τα εγγόνια μας να μεγαλώνουν σκυμμένα πάνω από ένα κινητό τηλέφωνο, είναι αδύνατον να μην αναπολήσουμε εκείνη την εποχή. Ας θυμηθούμε 5 πράγματα που ζήσαμε εμείς με την ψυχή μας, και που δυστυχώς οι νέες γενιές μάλλον δεν θα καταλάβουν ποτέ.
1. Το “υποχρεωτικό” μεσημεριανό ύπνο (και τις κρυφές αποδράσεις)
Από τις 2:30 το μεσημέρι μέχρι τις 5:00 το απόγευμα, το χωριό νέκρωνε. Ήταν η ιερή ώρα της κοινής ησυχίας. Τα παντζούρια έκλειναν ερμητικά για να μείνει η ζέστη έξω και οι γιαγιάδες μας υποχρέωναν να ξαπλώσουμε στο μωσαϊκό ή στο κρεβάτι. Όμως, εμείς δεν κλείναμε μάτι! Περιμέναμε να ακούσουμε το βαρύ ροχαλητό των μεγάλων για να ανοίξουμε σιγά-σιγά την πόρτα (που έτριζε) και να βγούμε κρυφά στις αλάνες με τους φίλους μας, αψηφώντας τον καυτό ήλιο.
2. Το απογευματινό κατάβρεγμα της αυλής
Γύρω στις 6 το απόγευμα, η ιεροτελεστία ξεκινούσε. Οι γιαγιάδες έβγαζαν το λάστιχο (εκείνο το βαρύ, πράσινο λάστιχο που πάντα μπερδευόταν) και άρχιζαν να καταβρέχουν τις αυλές, τα μπαλκόνια και τον χωματόδρομο μπροστά από το σπίτι για να “πέσει η σκόνη” και να δροσίσει ο τόπος. Η μυρωδιά εκείνου του βρεγμένου χώματος είναι ίσως το απόλυτο άρωμα των καλοκαιριών μας. Εμείς τρέχαμε ανάμεσα στα νερά, καταλήγοντας πάντα βρεγμένοι μέχρι το κόκαλο και γεμάτοι λάσπες.
3. Το ψυγείο με το λουκέτο στο καφενείο
Θυμάστε την απόλυτη χαρά όταν εξασφαλίζαμε ένα πενηνταράκι (ή αργότερα ένα εικοσάρικο) για να πάμε στο καφενείο του χωριού; Εκεί υπήρχε το μαγικό κόκκινο ψυγείο παγωτών. Ο καφετζής έβγαζε το μεγάλο λουκέτο, σήκωνε το βαρύ καπάκι και από μέσα έβγαινε ένας καπνός παγωνιάς. Μια απλή γρανίτα λεμόνι, ένα παγωτό ξυλάκι βανίλια ή ένα σακουλάκι γαριδάκια έφταναν για να νιώθουμε οι πιο πλούσιοι άνθρωποι του κόσμου.
4. Οι ατελείωτες βραδιές στη βεράντα με τα φιδάκια
Τα βράδια δεν κλεινόμασταν μέσα για να δούμε τηλεόραση. Όλη η οικογένεια—ακόμα και οι γείτονες που έφερναν τις δικές τους καρέκλες—μαζευόταν στη βεράντα. Στη μέση, ένα πράσινο, σπειροειδές “φιδάκι” για τα κουνούπια κάπνιζε σιγά-σιγά σε ένα μεταλλικό πιατάκι. Εκεί ακούγαμε τις ιστορίες των μεγάλων, τα κουτσομπολιά του χωριού και τους αστικούς μύθους, μέχρι που τα μάτια μας έκλειναν από μόνα τους και μας κουβαλούσαν αγκαλιά μέχρι το κρεβάτι.
5. Το καρπούζι στην παγωμένη σκάφη
Τα ψυγεία της εποχής ήταν μικρά και δεν χωρούσαν τα τεράστια καρπούζια των δέκα και δεκαπέντε κιλών. Το μυστικό της γιαγιάς; Έβαζε το καρπούζι μέσα σε μια μεγάλη, τσίγκινη σκάφη ή σε έναν κουβά και άφηνε το κρύο νερό της βρύσης (ή του πηγαδιού) να τρέχει πάνω του. Όταν έφτανε η ώρα να κοπεί, καθόμασταν όλοι γύρω από το τραπέζι με τα ζουμιά να τρέχουν στα πηγούνια μας και τα κουκούτσια να πετάγονται δεξιά κι αριστερά.
Εκείνα τα χρόνια δεν είχαμε πολλά, αλλά είχαμε ελευθερία, φαντασία και ανθρώπινη επαφή. Μπορεί η τεχνολογία σήμερα να προσφέρει ανέσεις στα εγγόνια μας, αλλά όλοι ξέρουμε πως εκείνη η ανεμελιά… δεν αγοράζεται με κανένα ακριβό κινητό.
