Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σαφής στροφή προς την κατανάλωση τροφών στη φυσική τους μορφή. Οι καταναλωτές επιλέγουν όλο και συχνότερα βιολογικά και «καθαρά» προϊόντα, με στόχο να μειώσουν την πρόσληψη βλαβερών ουσιών και να ενισχύσουν τη συνολική ευεξία τους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αναδύεται και η τάση της ωμοφαγίας, μιας διατροφικής προσέγγισης που βασίζεται στην κατανάλωση κυρίως ωμών, ανεπεξέργαστων τροφίμων. Με αυξανόμενο ενδιαφέρον από άτομα όλων των ηλικιών, η ωμοφαγία δείχνει να παγιώνεται ως τρόπος ζωής και όχι απλώς ως άλλη μια διατροφική μόδα.
Τι είναι η ωμοφαγία;
Η ωμοφαγία αποτελεί έναν τύπο διατροφής που βασίζεται κυρίως στην κατανάλωση ωμών φρούτων, λαχανικών, ξηρών καρπών, δημητριακών και όσπριων. Τα τρόφιμα αυτά χαρακτηρίζονται ως «ζωντανά» λόγω της ελάχιστης έως μηδενικής μεταποίησης τους. Ορισμένοι ωμοφάγοι εντάσσουν και ορισμένα ζωικά προϊόντα στη διατροφή τους, αρκεί να μην έχουν μαγειρευτεί σε θερμοκρασίες άνω των 47°C – όριο που θεωρούν ότι διατηρεί αναλλοίωτα τα θρεπτικά συστατικά.
Παρότι οι περισσότεροι θιασώτες της ωμοφαγίας είναι χορτοφάγοι, το βασικό ζητούμενο είναι η αποφυγή της θερμικής επεξεργασίας. Αντί του μαγειρέματος, χρησιμοποιούνται εναλλακτικές τεχνικές όπως η αφύγρανση (αποξήρανση σε χαμηλές θερμοκρασίες), η παραγωγή χυμών και η καλλιέργεια φυτρών από καρπούς και σπόρους.
Οφέλη και προκλήσεις μιας ωμοφαγικής διατροφής
Η βασική ωφέλεια της ωμοφαγίας είναι η υψηλή περιεκτικότητα σε φυσικά θρεπτικά συστατικά. Η αυξημένη κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών παρέχει στον οργανισμό πολύτιμες βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και φυτικές ίνες, ενώ ενισχύει τη λειτουργία του μεταβολισμού. Οι υποστηρικτές της διατροφής αναφέρουν συχνά βελτίωση στην ενέργεια, τη διάθεση και την υγεία του δέρματος.
Ωστόσο, η εφαρμογή της ωμοφαγίας δεν είναι εύκολη υπόθεση. Απαιτεί σημαντική αλλαγή διατροφικών συνηθειών, εξειδικευμένο εξοπλισμό (όπως αποξηραντές και ισχυρούς αποχυμωτές) και αρκετό χρόνο για την προετοιμασία των γευμάτων. Επιπλέον, η κοινωνικότητα γύρω από το φαγητό μπορεί να επηρεαστεί, καθώς περιορίζονται οι επιλογές σε εξόδους ή κοινά γεύματα.
Διατροφικά μειονεκτήματα και προειδοποιήσεις
Η παντελής αποχή από το μαγειρεμένο φαγητό ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρές ελλείψεις – κυρίως σε πρωτεΐνες, ασβέστιο και σίδηρο. Οι vegetarian ή vegan ωμοφάγοι είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στις ελλείψεις αυτές, ενώ ακόμη και όσοι εντάσσουν ωμά ζωικά προϊόντα στη διατροφή τους, διακινδυνεύουν την υγεία τους λόγω πιθανής παρουσίας παθογόνων μικροοργανισμών.
Επιπρόσθετα, ορισμένα θρεπτικά συστατικά – όπως το λυκοπένιο στις ντομάτες – καθίστανται πιο διαθέσιμα για τον οργανισμό μετά το μαγείρεμα. Παράλληλα, για άτομα με ευαίσθητο πεπτικό σύστημα, η πέψη των ωμών τροφών μπορεί να γίνεται δυσχερώς, προκαλώντας ενοχλήσεις.
«Η πεποίθηση ότι μόνο τα φυσικά ένζυμα των τροφών βοηθούν στη σωστή πέψη δεν ευσταθεί επιστημονικά, καθώς ο οργανισμός παράγει δικά του ένζυμα για να διασπάσει την τροφή», εξηγεί η Κλειώ Δημητριάδου, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.
Μπορεί να βοηθήσει στο αδυνάτισμα;
Το αδυνάτισμα είναι μια συχνή παρενέργεια – ή ενίοτε στόχος – της ωμοφαγίας. Η μεγάλη κατανάλωση φυτικών ινών σε συνδυασμό με τις λιγοστές θερμίδες των τροφών οδηγεί σε κορεσμό, μειώνοντας την ανάγκη για συχνά ή μεγάλα γεύματα. Ωστόσο, όπως συμβαίνει σε κάθε διατροφή με περιορισμένη ποικιλία, η απώλεια κιλών μπορεί να οφείλεται απλώς στη μειωμένη πρόσληψη θερμίδων, και όχι απαραίτητα στο ίδιο το διατροφικό πρότυπο.
Η ωμοφαγία αποτελεί μια ενδιαφέρουσα διατροφική επιλογή που υπόσχεται πολλαπλά οφέλη, αλλά δεν ενδείκνυται για όλους. Πριν την υιοθέτηση ενός τόσο ριζικού μοντέλου, καλό είναι να συμβουλευτεί κανείς ειδικό διατροφολόγο και να αναγνωρίσει τις προσωπικές του διατροφικές ανάγκες. Με ισορροπία, ενημέρωση και σωστή καθοδήγηση, μπορούν να αξιοποιηθούν τα θετικά της ωμοφαγίας χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η υγεία.
