Η επιστροφή στην εργασία μετά τις γιορτές συνοδεύεται συχνά από όνειρα, στόχους και ανανεωμένη ενέργεια. Ωστόσο, η καθημερινή πίεση, το χρόνιο στρες και οι αυξημένες απαιτήσεις ενδέχεται σταδιακά να οδηγήσουν στην εργασιακή εξουθένωση, γνωστή και ως burnout. Δεν πρόκειται για μια κατάσταση που εμφανίζεται ξαφνικά, αλλά για μια διαδικασία που αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου, αφήνοντας προειδοποιητικά σημάδια που αξίζει να προσέξουμε.
Τι ακριβώς είναι το εργασιακό burnout;
Το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης περιγράφει μια κατάσταση σωματικής, πνευματικής και συναισθηματικής εξάντλησης, που προκύπτει από μακροχρόνιο και ανεξέλεγκτο εργασιακό στρες. Ο καθηγητής Ψυχιατρικής Gordon Parker προτείνει ένα τριαδικό μοντέλο διάγνωσης: εξάντληση, απώλεια ενσυναίσθησης και μειωμένη απόδοση. Αν και τα συμπτώματα μοιάζουν με αυτά της κατάθλιψης, διαφέρουν ως προς τη ρίζα και την αντιμετώπισή τους.
Τα πρώτα σημάδια: Τι να προσέξετε
Η κατανόηση των πρώτων ενδείξεων burnout είναι καθοριστική για την πρόληψη πιο σοβαρών καταστάσεων. Σύμφωνα με ειδικούς της ψυχικής υγείας, τα παρακάτω αποτελούν βασικά προειδοποιητικά σημάδια:
- Συχνά σωματικά συμπτώματα όπως πονοκέφαλοι, πόνοι στο στομάχι ή μυϊκή ένταση.
- Αλλαγές στη στάση απέναντι στη δουλειά: κυνισμός, αδιαφορία ή αποστασιοποίηση.
- Μείωση της παραγωγικότητας και συνεχείς αμφιβολίες για τις ικανότητές σας.
- Απώλεια κινήτρου, ακόμα και για δραστηριότητες που παλιότερα προκαλούσαν ενθουσιασμό.
- Αύξηση του εκνευρισμού και μειωμένη υπομονή με συναδέλφους ή πελάτες.
Η Dr. Sabrina Romanoff εξηγεί πως το εργασιακό burnout αλλοιώνει την οπτική του ατόμου προς τη δουλειά του. Το άτομο δεν έχει απαραίτητα λιγότερες ικανότητες· απλώς δεν αισθάνεται πλέον νόημα ή ικανοποίηση σε αυτό που κάνει.
Πώς να αντιμετωπίσετε τo burnout
Δεν υπάρχει μία λύση που να ταιριάζει σε όλους. Ωστόσο, το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσετε την κατάσταση και να αποκλείσετε άλλες πιθανές αιτίες εξάντλησης, όπως σωματικές παθήσεις. Στη συνέχεια, μπορείτε να εφαρμόσετε στρατηγικές αποφόρτισης που περιλαμβάνουν:
- Τεχνικές χαλάρωσης όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα και η ενσυνειδητότητα.
- Ξεκάθαρα όρια μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής – μία πρακτική που συχνά παραμελείται.
- Επανεξέταση προτεραιοτήτων: Πού αξίζει πραγματικά να επενδύσετε ενέργεια;
- Διαλείμματα και αποσυμπίεση, ακόμη και μέσα στη μέρα, που βοηθούν την ανανέωση του νου.
- Επαφή με υποστηρικτικά πρόσωπα ή βοήθεια από ειδικούς ψυχικής υγείας όταν χρειάζεται.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα άτομα με burnout συχνά αισθάνονται ότι η προσπάθειά τους δεν αποδίδει και δυσκολεύονται να βρουν νόημα στην καθημερινότητά τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι ωφέλιμο να αναζητούν πηγές άμεσης χαράς – είτε πρόκειται για μία συνάντηση με φίλους είτε για έναν απλό περίπατο στη φύση.
Το εργασιακό burnout δεν είναι αδυναμία, αλλά ένας μηχανισμός συναγερμού του οργανισμού. Αν το ακούσουμε εγκαίρως, μας δίνει την ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με τη δουλειά, να αναζητήσουμε ισορροπία και να χαράξουμε μία πιο βιώσιμη πορεία – όχι μόνο στον επαγγελματικό, αλλά και στον προσωπικό μας δρόμο.
