Η υπέρταση, γνωστή και ως αυξημένη αρτηριακή πίεση, παραμένει μια από τις πιο παρεξηγημένες και υποτιμημένες παθήσεις στη χώρα μας. Παρότι προσβάλλει σχεδόν έναν στους τρεις Έλληνες, το 40% των περιπτώσεων μένει αδιάγνωστο, ενώ ταυτόχρονα επικρατούν εσφαλμένες αντιλήψεις γύρω από τα συμπτώματά της και τον τρόπο αντιμετώπισης.
Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει ή πει οι ίδιοι «Έχω πονοκέφαλο, μάλλον ανέβηκε η πίεσή μου» ή «Ζαλίζομαι, να μετρήσω την πίεση»; Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν: η υπέρταση σπάνια δίνει συμπτώματα, και αυτό την καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Υπέρταση: Μια σιωπηλή απειλή
Η αρτηριακή υπέρταση είναι η κατάσταση κατά την οποία η πίεση του αίματος εντός των αγγείων παραμένει αυξημένη πάνω από τα φυσιολογικά όρια, ασκώντας επιπλέον πίεση στην καρδιά και στο αγγειακό σύστημα. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι πρόκειται για μια πάθηση χωρίς εμφανή συμπτώματα. Δεν προκαλεί ζαλάδες, ρινορραγίες ή πονοκέφαλο, όπως πολλοί πιστεύουν.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι μία απομονωμένη αυξημένη ένδειξη στο πιεσόμετρο δεν συνεπάγεται απαραίτητα υπέρταση. Για τον εντοπισμό της απαιτείται σωστή και επαναλαμβανόμενη μέτρηση υπό συγκεκριμένες συνθήκες:
- Καθίστε ήρεμοι για τουλάχιστον πέντε λεπτά σε χαλαρό και ήσυχο περιβάλλον.
- Αποφύγετε καφέ και κάπνισμα τουλάχιστον 30 λεπτά πριν.
- Ακουμπήστε το χέρι σε σταθερή επιφάνεια στο ύψος της καρδιάς.
- Κάνετε δύο ή τρεις διαδοχικές μετρήσεις με μεσοδιάστημα ενός λεπτού.
- Αν πρόκειται για πρώτη μέτρηση, μετρήστε και τα δύο χέρια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί άνθρωποι μετρούν την πίεση τους σε στιγμές μεγάλης έντασης ή πόνου, με αποτέλεσμα οι τιμές να είναι παροδικά αυξημένες, χωρίς να υποδηλώνουν πραγματική υπέρταση.
Γιατί η υπέρταση είναι τόσο επικίνδυνη
Η αρρύθμιστη υπέρταση μπορεί να επιφέρει σοβαρές βλάβες στην καρδιά, τον εγκέφαλο, τα νεφρά και τα αγγεία. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ευθύνεται για μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων απ’ ό,τι οποιοσδήποτε άλλος παράγοντας κινδύνου. Στην Ελλάδα, το 25-30% του ενήλικου πληθυσμού πάσχει από την πάθηση.
- 67% των καρδιακών επεισοδίων οφείλονται στην υπέρταση
- 77% των εγκεφαλικών επεισοδίων σχετίζονται με υψηλή πίεση
- 74% της καρδιακής ανεπάρκειας αποδίδεται σε αυτή
- 2η αιτία νεφρικής ανεπάρκειας παγκοσμίως
Επιπλέον, η υπέρταση θεωρείται σημαντικός παράγοντας για την επιδείνωση της εγκεφαλικής λειτουργίας και έχει συσχετιστεί με τη νόσο Alzheimer. Το οικονομικό κόστος είναι επίσης τεράστιο: στις ΗΠΑ μόνο, οι επιπλοκές της υπέρτασης κοστίζουν πάνω από 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Η θέση της Ελλάδας στον χάρτη της υπέρτασης
Παράλληλα με τις δυσμενείς στατιστικές, η Ελλάδα παρουσιάζει αξιοσημείωτη πρόοδο σε επίπεδο επιστημονικής κατάρτισης και θεραπείας. Η χώρα κατέχει τη 2η θέση στην Ευρώπη σε ερευνητικά δεδομένα για την υπέρταση, ενώ έχει φιλοξενήσει κορυφαία συνέδρια με παγκόσμια συμμετοχή.
Δύο Έλληνες καθηγητές έχουν διατελέσει πρόεδροι της Αμερικανικής Εταιρείας Υπέρτασης και ένας της Ευρωπαϊκής, ενώ στη χώρα λειτουργούν υπερσύχρονα εξειδικευμένα ιατρεία – όπως αυτό του Metropolitan Hospital και του Healthspot Γλυφάδας – με διεθνείς πιστοποιήσεις ως Κέντρα Αριστείας.
Παρά την πρόοδο, το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει η αδιάγνωστη υπέρταση. Σύμφωνα με τους ειδικούς, περίπου το 40% των υπερτασικών ασθενών δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν. Ακόμα και μεταξύ αυτών που λαμβάνουν θεραπεία, μόνο το 40% έχει πετύχει επαρκή ρύθμιση.
Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα τεράστιο περιθώριο βελτίωσης τόσο στον τομέα της πρόληψης, όσο και στον σωστό χειρισμό της θεραπείας. Η απουσία συμπτωμάτων δεν πρέπει να εφησυχάζει ούτε το κοινό ούτε τους επαγγελματίες υγείας.
Τι μπορείτε να κάνετε
Η πρόληψη και η σωστή παρακολούθηση είναι τα βασικά «όπλα» κατά της υπέρτασης. Ακολουθώντας έναν ισορροπημένο τρόπο ζωής, ρυθμίζοντας το βάρος, μειώνοντας την πρόσληψη αλατιού και αποφεύγοντας το κάπνισμα και το αλκοόλ, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης της νόσου.
- Ελέγχετε την πίεσή σας σε τακτική βάση, ακόμη και χωρίς συμπτώματα
- Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν δείτε επαναλαμβανόμενες αυξήσεις
- Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες για ορθή μέτρηση
- Αν σας δοθεί θεραπεία, να την τηρείτε καθημερινά και χωρίς παραλείψεις
Η υπέρταση δεν είναι απλώς ένα νούμερο στο πιεσόμετρο. Είναι ένας σιωπηλός, αόρατος εχθρός που πλήττει καθημερινά εκατομμύρια ανθρώπους, συχνά χωρίς αυτοί να το γνωρίζουν. Η ευαισθητοποίηση, η ενημέρωση και η τήρηση σωστής προληπτικής υγειονομικής συμπεριφοράς είναι τα βασικά βήματα για την αποτροπή των σοβαρών επιπτώσεων που μπορεί να έχει στον οργανισμό η αδιάγνωστη ή αρρύθμιστη αυξημένη πίεση.
Ο τακτικός έλεγχος και η υπεύθυνη στάση απέναντι στην υγεία μας μπορούν να μας προστατεύσουν από τις μακροχρόνιες επιπλοκές της υπέρτασης και να διασφαλίσουν μια καλύτερη ποιότητα ζωής.
