Το άγχος είναι πλέον ένα από τα πιο συχνά προβλήματα υγείας του σύγχρονου ανθρώπου. Οι έντονοι ρυθμοί της καθημερινότητας, οι υποχρεώσεις και η συνεχής πίεση ενεργοποιούν αντιδράσεις στο σώμα που σχεδιάστηκαν εξελικτικά για καταστάσεις επιβίωσης. Ωστόσο, όταν το στρες παραμένει σε χρόνια κατάσταση, οι συνέπειες μπορεί να γίνουν επιβαρυντικές τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική υγεία.
Πώς αντιδρά το σώμα στο στρες
Όταν βρισκόμαστε υπό πίεση, ο οργανισμός μας ενεργοποιεί τη λεγόμενη «αντίδραση μάχης ή φυγής» (“fight or flight”). Σε αυτή την κατάσταση, τα επινεφρίδια απελευθερώνουν τις ορμόνες αδρεναλίνη και κορτιζόλη. Αυτές προκαλούν αύξηση της αρτηριακής πίεσης, της καρδιακής συχνότητας και των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, προετοιμάζοντας το σώμα για ανταπόκριση σε πιθανό κίνδυνο.
Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι, ενώ παλαιότερα το στρες ήταν παροδικό – π.χ. μια σωματική απειλή – σήμερα γίνεται χρόνια. Το σώμα παραμένει συνεχώς σε εγρήγορση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση του νευρικού και ενδοκρινικού συστήματος, αυξάνοντας τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες, πεπτικές διαταραχές, ύπνωση, ακόμα και ψυχικές νόσους.
Ελληνική Λεζάντα 1
Ο ρόλος των ορμονών του στρες
Τα επινεφρίδια είναι δύο μικροί αλλά ζωτικής σημασίας αδένες που παράγουν τις βασικές ορμόνες του στρες: αδρεναλίνη, νοραδρεναλίνη και κορτιζόλη. Αν η έκκρισή τους παραμείνει αυξημένη για μεγάλο χρονικό διάστημα, τα επινεφρίδια μπορεί να εξαντληθούν, επηρεάζοντας όλο το ενδοκρινικό σύστημα και προκαλώντας χρόνια κόπωση, νευρικότητα ή ακόμη και κατάθλιψη.
Η διατροφή ως εργαλείο διαχείρισης στρες
Ένας από τους πιο άμεσους και φυσικούς τρόπους για να στηρίξετε το σώμα σας στην περίοδο έντονου άγχους είναι η σωστή διατροφή. Η σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, η επαρκής πρόσληψη πρωτεϊνών και βασικών θρεπτικών συστατικών, καθώς και η αποφυγή διεγερτικών και επεξεργασμένων τροφών, μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην ισορροπία του νευρικού και ενδοκρινικού σας συστήματος.
Ελληνική Λεζάντα 2
Πρακτικές διατροφικές συμβουλές για μείωση του στρες
- Καταναλώστε μη επεξεργασμένα και φυσικά τρόφιμα: Στοχεύστε σε τουλάχιστον πέντε μερίδες μη αμυλούχων λαχανικών καθημερινά.
- Αποφύγετε τη ζάχαρη και τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες: Τροφές όπως λευκό ψωμί, γλυκά και μπισκότα προκαλούν απότομες αυξομειώσεις στα επίπεδα ενέργειας.
- Ξεκινήστε τη μέρα με ισορροπημένο πρωινό: Αποφύγετε τα γλυκαντικά δημητριακά και προτιμήστε τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη και καλούς υδατάνθρακες.
- Καταναλώστε ποιοτική πρωτεΐνη καθημερινά: Κοτόπουλο, ψάρι, όσπρια, αυγά, ξηροί καρποί και σπόροι μπορούν να βοηθήσουν στη σταθερότητα της γλυκόζης στο αίμα.
- Μην παραλείπετε γεύματα: Τα τακτικά, μικρά γεύματα βοηθούν στη διατήρηση ενέργειας και διάθεσης καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
- Προσέξτε την καφεΐνη και το αλκοόλ: Η υπερκατανάλωση μπορεί να επηρεάζει την ποιότητα ύπνου και την ψυχική ευεξία.
- Προτιμήστε φυτικά ροφήματα: Τσάι βοτάνων αντί για καφέ ή τσάι με καφεΐνη.
- Αποφύγετε το φαγητό σε καταστάσεις πίεσης: Η πέψη εμποδίζεται όταν το σώμα είναι σε στρες, προκαλώντας δυσφορία και φουσκώματα.
Θρεπτικά συστατικά που κάνουν τη διαφορά
- Βιταμίνη C: Βρίσκεται κυρίως στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά και είναι απαραίτητη για τη σύνθεση κορτιζόλης.
- Μαγνήσιο: Εξαιρετικά σημαντικό για τη ρύθμιση του στρες, το βρίσκουμε σε πράσινα λαχανικά, ξηρούς καρπούς και προϊόντα ολικής άλεσης.
- Βιταμίνες του συμπλέγματος Β: Ειδικά η Β5 βοηθά στη φυσιολογική λειτουργία των επινεφριδίων. Καλές πηγές είναι τα ολικής άλεσης δημητριακά και οι ξηροί καρποί.
Η διαχείριση του άγχους δεν είναι εύκολη υπόθεση, όμως το σώμα μας έχει απίστευτη ικανότητα επανάκαμψης όταν του δώσουμε τα κατάλληλα «καύσιμα». Μέσα από σωστή διατροφή, συνείδηση για το τι προκαλεί το στρες και απλές καθημερινές αλλαγές, μπορούμε να επαναφέρουμε την ισορροπία και τη νηφαλιότητα στη ζωή μας. Και αν το άγχος επιμένει ή επιδεινώνεται, η υποστήριξη από ειδικό ψυχικής υγείας είναι πάντα μια σοφή και γενναία επιλογή.
