Το στρες είναι μία φυσική αντίδραση του σώματος σε καταστάσεις που αντιλαμβάνεται ως απειλητικές ή απαιτητικές. Αν και όλοι μας θα το βιώσουμε κάποια στιγμή, η σύγχρονη ζωή τείνει να το μετατρέπει από περιστασιακή εμπειρία σε σχεδόν μόνιμη κατάσταση. Αυτό όμως έχει συνέπειες, όχι μόνο στην ψυχική μας υγεία, αλλά και στη σωματική μας ευεξία. Η κατανόηση του τι συμβαίνει στο σώμα όταν αγχωνόμαστε είναι το πρώτο βήμα για να το αντιμετωπίσουμε ουσιαστικά.
Πώς αντιδρά το σώμα στο στρες
Όταν βιώνουμε έντονο άγχος, ενεργοποιείται το λεγόμενο “σύστημα πάλης ή φυγής” (fight or flight). Το σώμα απελευθερώνει ορμόνες όπως αδρεναλίνη και κορτιζόλη, οι οποίες αυξάνουν τον καρδιακό ρυθμό, ανεβάζουν την αρτηριακή πίεση και τονώνουν το μυαλό και το σώμα ώστε να ανταποκριθεί σε ενδεχόμενη απειλή.
Το πρόβλημα είναι ότι το σώμα μας δεν έχει σχεδιαστεί για να βρίσκεται μόνιμα σε αυτή την κατάσταση. Όταν ο οργανισμός βρίσκεται συνεχώς σε συναγερμό, επέρχεται κόπωση, εξάντληση, και μακροπρόθεσμα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα όπως υπέρταση, αϋπνία ή/και εξασθένιση του ανοσοποιητικού.
Ηρεμία και γαλήνη στην φύση
Το νευροενδοκρινικό σύστημα και οι ορμόνες του στρες
Τα επινεφρίδια, μικροί αδένες πάνω από τους νεφρούς, είναι οι “εργάτες” που απελευθερώνουν τις ορμόνες του στρες. Η αδρεναλίνη, η νοραδρεναλίνη και κυρίως η κορτιζόλη, είναι αυτές που βοηθούν τον οργανισμό να αντιδράσει στις στρεσογόνες καταστάσεις. Ωστόσο, όταν η παραγωγή τους παραμένει αυξημένη για καιρό, το σώμα κουράζεται και η λειτουργία των επινεφριδίων διαταράσσεται.
Η σημαντική συμβολή της διατροφής
Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση των επιπέδων του στρες και στην υποστήριξη των επινεφριδίων. Οι σωστές τροφές μπορούν να σταθεροποιήσουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, να μειώσουν την ορμονική ανισορροπία και να ενισχύσουν την αντοχή του οργανισμού.
Δημιουργία υγιεινών πιάτων με φρέσκα υλικά
Διατροφικές συνήθειες που ενισχύουν την αντίσταση στο στρες
- Καταναλώστε φυσικά τρόφιμα: Εντάξτε στη διατροφή σας φρέσκα, μη επεξεργασμένα τρόφιμα και τουλάχιστον πέντε μερίδες μη αμυλούχων λαχανικών την ημέρα.
- Ισορροπημένο πρωινό: Ξεκινήστε τη μέρα σας με γεύματα που περιέχουν πρωτεΐνη και σύνθετους υδατάνθρακες. Αποφύγετε ζάχαρη και υπερβολική καφεΐνη.
- Επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης: Οι ανάγκες σε πρωτεΐνες αυξάνονται κατά τη διάρκεια στρεσογόνων περιόδων – προτιμήστε άπαχο κρέας, αυγά, όσπρια και ξηρούς καρπούς.
- Τακτικά γεύματα: Μην παραλείπετε γεύματα. Η σταθερή πρόσληψη ενέργειας βοηθά στη ρύθμιση της διάθεσης και στην αποφυγή κόπωσης.
- Αποφύγετε την επεξεργασμένη ζάχαρη: Περιορίστε προϊόντα όπως λευκό ψωμί, μπισκότα, γλυκά και τρόφιμα με πρόσθετα σάκχαρα.
- Περιορίστε καφεΐνη και αλκοόλ: Η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να εξαντλήσει τις αποθήκες θρεπτικών ουσιών και να διαταράξει τα επίπεδα σακχάρου.
- Ενυδάτωση: Πίνετε άφθονο φιλτραρισμένο νερό (1-1,5 λίτρα την ημέρα) και δοκιμάστε φυσικά αφεψήματα.
- Μην τρώτε υπό στρες: Το άγχος επηρεάζει αρνητικά την πέψη – αφιερώστε χρόνο στο φαγητό σας και φάτε σε ήρεμο περιβάλλον.
Θρεπτικά στοιχεία που ενισχύουν τον οργανισμό
- Βιταμίνη C: Βρίσκεται σε πολλά φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Απαραίτητη για την παραγωγή κορτιζόλης.
- Μαγνήσιο: Συμβάλλει στη ρύθμιση της διάθεσης και καταναλώνεται πιο γρήγορα κατά το στρες. Βρείτε το σε ξηρούς καρπούς, σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τρόφιμα ολικής άλεσης.
- Βιταμίνες του συμπλέγματος Β: Ιδιαιτέρως η βιταμίνη Β5 παίζει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία των επινεφριδίων.
Η διαχείριση του στρες δεν απαιτεί μαγικές λύσεις, αλλά σταθερές καθημερινές συνήθειες που υποστηρίζουν τη σωματική και ψυχική μας υγεία. Εάν όμως παρά τις αλλαγές στη διατροφή και στις συνήθειές σας το άγχος επιμένει ή χειροτερεύει, μη διστάσετε να ζητήσετε τη βοήθεια ειδικού. Το σώμα σας σάς μιλά και χρειάζεται φροντίδα – ακούστε το.
