Η ρύπανση του περιβάλλοντος αποτελεί επίμονο πρόβλημα των καιρών μας, με επιπτώσεις που έχουν μελετηθεί εκτενώς σε θέματα υγείας, οικολογίας και κοινωνίας. Ωστόσο, νέα επιστημονικά ευρήματα αναδεικνύουν μια ανησυχητική πτυχή που μέχρι πρότινος παρέμενε ανεξερεύνητη: η ποιότητα του αέρα, του νερού και του εδάφους ενδέχεται να επηρεάζει το φύλο του παιδιού που θα γεννηθεί.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη Αμερικανών και Σουηδών επιστημόνων, ορισμένοι περιβαλλοντικοί ρύποι φαίνεται πως επηρεάζουν την πιθανότητα γέννησης αγοριών ή κοριτσιών, αλλάζοντας έστω και ελαφρώς την φυσική ισορροπία του 50%-50% κατά τη σύλληψη. Τα αποτελέσματα βασίζονται στην ανάλυση περισσότερων από τρία εκατομμύρια γεννήσεις σε ΗΠΑ και Σουηδία, μια βάση δεδομένων που προσδίδει αξιοπιστία και βαρύτητα στα συμπεράσματα της έρευνας.
Πώς επηρεάζουν τα χημικά το φύλο του εμβρύου
Ορισμένοι ρύποι, όπως τα πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCB), αυξάνουν τις πιθανότητες να γεννηθούν αγόρια. Πρόκειται για βιομηχανικές χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνταν ευρέως σε ψυκτικά συστήματα, μέχρι να αποκαλυφθούν οι σοβαρές επιπτώσεις τους στην υγεία. Παρότι έχει περιοριστεί η χρήση τους, παραμένουν επίμονα παρόντες στο περιβάλλον. Περιοχές με υψηλές συγκεντρώσεις PCB στον αέρα και το νερό παρουσίασαν σημαντικά αυξημένες γεννήσεις αγοριών.
Ανάλογη τάση καταγράφεται και σε περιοχές με αυξημένα επίπεδα αλουμινίου στον αέρα, κυρίως κοντά σε βιομηχανίες επεξεργασίας του μετάλλου. Επιπλέον, η ρύπανση του νερού από βαρέα μέταλλα όπως αρσενικό, χρώμιο και υδράργυρο, σε συνδυασμό με την ατμοσφαιρική παρουσία μονοξειδίου του άνθρακα, καταγράφηκε να σχετίζεται επίσης με την αύξηση των ποσοστών γέννησης αγοριών.
Αντίθετα, περιοχές όπου το έδαφος έχει υποστεί χρόνια ρύπανση από μόλυβδο και σίδηρο, δηλαδή περιοχές με βαριά βιομηχανική δραστηριότητα στο παρελθόν, φαίνεται να ευνοούν τη γέννηση κοριτσιών. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτά τα ευρήματα δείχνουν μια ενδεχομένως υποτιμημένη βιολογική επίδραση της ρύπανσης: τη διαφοροποιημένη επιβίωση ή εξέλιξη των αρσενικών και θηλυκών εμβρύων, υπό την επίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων.
Παρόλο που στην ιστορία έχουν καταγραφεί διακυμάνσεις στα ποσοστά αγοριών και κοριτσιών, η αιτία αυτών των διαφορών δεν ήταν ποτέ απολύτως σαφής. Παλιότερα είχαν γίνει υποθέσεις για την επίδραση του καιρού, του κλίματος ή ακόμα και της οικονομικής αστάθειας. Η παρούσα μελέτη αποκλείει αυτούς τους παράγοντες: ούτε η εποχικότητα, ούτε η θερμοκρασία, ούτε η εγκληματικότητα ή η ανεργία επηρεάζουν το φύλο του εμβρύου.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρατήρηση ότι έντονα ψυχολογικά σοκ, όπως φυσικές καταστροφές ή μεγάλης κλίμακας περιστατικά βίας, μπορεί επίσης να αυξήσουν τις πιθανότητες γέννησης κοριτσιών. Ο μηχανισμός πίσω από αυτή τη φαινόμενη προκατάληψη του φύλου απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση, αλλά η επίδραση φαίνεται να σχετίζεται με την ψυχοσωματική κατάσταση των εγκύων.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το ποσοστό επίδρασης της ρύπανσης μπορεί να φτάσει έως και το 3% στην αναλογία γεννήσεων. Αν και μικρό σε μονάδες, αυτό το ποσοστό αντιπροσωπεύει μεγάλες μεταβολές σε μακροπρόθεσμο πληθυσμιακό επίπεδο. Σε έναν πληθυσμό ενός εκατομμυρίου ανθρώπων, αυτό μπορεί να μεταφράζεται σε 60.000 περισσότερα αγόρια ή κορίτσια.
Το εύρημα ότι η τοποθεσία διαμονής μιας οικογένειας και οι περιβαλλοντικές της συνθήκες ενδέχεται να επηρεάζουν ως και το φύλο των παιδιών τους δημιουργεί εύλογες ανησυχίες. Η επιστημονική κοινότητα καλείται πλέον να εμβαθύνει στην κατανόηση αυτών των σχέσεων και να πιέσει για πολιτικές περιβαλλοντικής προστασίας με πραγματικές προεκτάσεις στη δημόσια υγεία.
