Η φύτευση καρποφόρων δέντρων αποτελεί μια βασική δραστηριότητα τόσο για όσους διαθέτουν κήπους όσο και για επαγγελματίες αγρότες. Μια από τις σημαντικότερες παραμέτρους για την επιτυχημένη ανάπτυξη ενός δέντρου είναι η σωστή εποχή φύτευσης. Παρά την κοινή αντίληψη ότι η άνοιξη είναι η ιδανική περίοδος, πολλοί καρποφόροι καλλιεργητές προτιμούν να φυτεύουν τους χειμερινούς μήνες. Η φύτευση κατά τη διάρκεια του χειμώνα κρύβει πολλαπλά πλεονεκτήματα, κυρίως λόγω των βροχοπτώσεων και της συνήθους ληθαργικής φάσης των δέντρων.
Η σημασία της χειμερινής φύτευσης καρποφόρων δέντρων
Ο χειμώνας, και πιο συγκεκριμένα οι μήνες Δεκέμβριος, Ιανουάριος και Φεβρουάριος, αποτελούν ιδανικά χρονικά διαστήματα για τη φύτευση γυμνόριζων δενδρυλλίων. Τα γυμνόριζα δενδρύλλια είναι νεαρά φυτά που διατίθενται χωρίς χώμα στις ρίζες τους, γεγονός που τα κάνει πιο ευάλωτα στην έκθεση, αλλά ταυτόχρονα διευκολύνει την διαδικασία μεταφύτευσης. Τα περισσότερα φυλλοβόλα δέντρα μπαίνουν σε λήθαργο κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ρίχνοντας τα φύλλα τους και μειώνοντας τις ενεργειακές τους ανάγκες. Αυτή η περίοδος είναι ιδανική μιας και οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές αλλά παράλληλα οι βροχές βοηθούν τη ριζική ανάπτυξη των φυτών, διασφαλίζοντας γερές βάσεις για την μελλοντική βλάστηση και καρποφορία.
Ποια καρποφόρα δέντρα φυτεύονται τον χειμώνα;
Υπάρχει μια πληθώρα καρποφόρων δέντρων που μπορούν να φυτευτούν με γυμνόριζα δενδρύλλια τους χειμερινούς μήνες. Επιπλέον, σε περιοχές με πιο ήπιο χειμώνα, μπορούν να φυτευτούν και αειθαλή είδη. Παρακάτω παρουσιάζονται οι πιο δημοφιλείς καλλιέργειες και οι ποικιλίες που προτιμώνται στην Ελλάδα.
Αχλαδιά
Η αχλαδιά είναι ένα από τα πιο δημοφιλή καρποφόρα δέντρα για χειμερινή φύτευση. Υπάρχουν ποικιλίες πρώιμες, που ωριμάζουν το καλοκαίρι, και οψιμότερες, που δίνουν καρπούς το φθινόπωρο. Ανάμεσα στις γνωστές ελληνικές ποικιλίες ξεχωρίζουν η Κοντούλα και το Κρυστάλλι, ενώ στις ξένες ξεχωρίζουν η Abate Fetel, Passe Crassane και Williams.
Βερικοκιά
Η βερικοκιά είναι επίσης κατάλληλη για χειμερινή φύτευση, με δημοφιλείς ποικιλίες όπως η Μπεμπέκου, η Διαμαντοπούλου, η Τίρυνθας, καθώς και ξένες ποικιλίες όπως Harcot και Aurora. Αυτές οι ποικιλίες προσφέρουν υψηλή ποιότητα καρπού και προσαρμόζονται καλά στις ελληνικές κλιματολογικές συνθήκες.
Δαμασκηνιά
Οι ποικιλίες δαμασκηνιάς που επιλέγονται για χειμερινή φύτευση είναι κυρίως ευρωπαϊκές, οι οποίες παρουσιάζουν καλύτερη αντοχή στο ψύχος και ωριμάζουν αργότερα από τις ιαπωνικές. Οι πιο διαδεδομένες οψιμες ποικιλίες στην Ελλάδα είναι η Ασβεστοχωρίου, η Σκοπέλου, η Αγιορείτικη και η Bluefre, ενώ υπάρχουν και πρώιμες ιαπωνικές ποικιλίες όπως η Black Beaut και η Santa Rosa.
Καστανιά
Η καστανιά είναι ένα δέντρο που επίσης φυτεύεται χειμώνα, με ποικιλίες όπως η Marigoule, η Maraval 74 και η Bournette να είναι ιδιαίτερα παραγωγικές και να μπαίνουν νωρίς σε καρποφορία. Στον ελληνικό χώρο σημαντικά είναι επίσης τα κρητικά κάστανα που καταναλώνονται ψητά, καθώς και η ποικιλία Βόλου που προτιμάται για βραστά κάστανα.
Καρυδιά
Η καρυδιά είναι επίσης ιδανική για χειμερινή φύτευση με ποικιλίες όπως η Franquette, η Hartley, η Chandler με μεγάλο ποσοστό ψίχας καρπού, και η υπερπρώιμη Payne. Οι ποικιλίες αυτές ωριμάζουν από τέλη Σεπτεμβρίου έως τον Οκτώβρη και προσφέρουν υψηλής ποιότητας καρύδια.
Κερασιά
Η φύτευση κερασιάς τον χειμώνα επιτρέπει την επιλογή ελληνικών ποικιλιών όπως τα Τραγανά Έδεσσας, τα Τραγανά Κομοτηνής, και το Πετροκέρασο, καθώς και ξένων όπως η Larian και η Bigarreau Stark Hardy Giant. Αυτές οι ποικιλίες ξεχωρίζουν για το άρωμα και την ποιότητα του καρπού τους.
Κυδωνιά
Η κυδωνιά προσφέρεται για χειμερινή φύτευση με ποικιλίες όπως η γίγας Βράνια, η Σμύρνης και η Αφράτη που χαρακτηρίζονται από μεγάλα κομμάτια καρπού. Επίσης, η ποικιλία Orange με το χρυσοκίτρινο χρώμα και η Champion με καρπούς σε σχήμα αχλαδιού είναι δημοφιλείς επιλογές.
Μηλιά
Η μηλιά, ένα από τα πιο κλασικά καρποφόρα δέντρα, φυτεύεται χειμώνα με ποικιλίες όπως η Red Delicious, Golden Delicious, Granny Smith, FUJI και η Ελληνική Delicious Πιλαφά. Υπάρχουν επίσης τα φιρίκια, ανθεκτικά με παχιά φλούδα και γλυκιά, αρωματική σάρκα.
Μουριά
Η μουριά, και ειδικά οι ποικιλίες της μαύρης και λευκής μουριάς, μπορούν να φυτευτούν χειμώνα. Παράγουν γευστικούς και θρεπτικούς καρπούς, ιδανικούς για φρέσκια κατανάλωση ή επεξεργασία.
Ροδακινιά
Τα επιτραπέζια ροδακινά κερδίζουν έδαφος με ποικιλίες πρώιμες, όπως η Early May Crest και May Crest, μεσοπρώιμες όπως η Red Haven και όψιμες όπως η Flaminia. Επιπλέον, οι νεκταρίνιες και διάφορες λευκόσαρκες ποικιλίες όπως η Ufo ωριμάζουν τέλεια μετά τη χειμερινή φύτευση.
Συκιά
Η συκιά είναι εύκολη στην καλλιέργεια και προσφέρεται για χειμερινή φύτευση τόσο σε μονόφορες όσο και σε δίφορες ποικιλίες, λευκές ή έγχρωμες. Χαρακτηριστικές ελληνικές ποικιλίες είναι η Καλαμών, η Κύμης και η Βασιλική Μαύρη, ενώ υπάρχουν και άλλες όπως η Φρακασάνα και η λευκή Βασιλική.
Φουντουκιά
Η φουντουκιά είναι αρκετά προσοδοφόρα καρποφόρο δέντρο, με ποικιλίες όπως η Έξτρα Γιαγλί, η Παλλάζ και η Negreta. Επίσης η αμερικάνικη ποικιλία Ennis ωριμάζει όψιμα και είναι ιδιαίτερα παραγωγική.
Ελιά
Τέλος, η ελιά, ένα αειθαλές δέντρο, φυτεύεται χειμώνα τόσο για την παραγωγή ελαιολάδου όσο και για την παραγωγή επιτραπέζιων ελιών. Δημοφιλείς ελαιοποιήσιμες ποικιλίες είναι η κορωνέικη, η μαστοειδής και η λιανολιά Κερκύρας, ενώ στις επιτραπέζιες ξεχωρίζουν η Καλαμών, η Αμφίσσης και η Χαλκιδικής.
Πώς φυτεύουμε καρποφόρα δέντρα τον χειμώνα
Η διαδικασία φύτευσης των γυμνόριζων δενδρυλλίων τον χειμώνα απαιτεί προσοχή και μεθοδικότητα, ώστε να εξασφαλιστεί η υγιής ανάπτυξη και η καλή ριζοβολία.
- Άμεση φύτευση: Μόλις παραλάβετε το γυμνόριζο δενδρύλλιο, πρέπει να φυτευτεί αμέσως για να αποφευχθεί η έκθεση των ριζών σε ηλιακό φως και αέρα, που μπορεί να ταξιδέψει στη ζημιά.
- Κοπή ριζών: Κόβουμε τις άκρες από τις ρίζες για να ενεργοποιηθεί το ριζικό σύστημα και να υπάρξει καλύτερη ριζοβολία.
- Άνοιγμα λάκκου: Ο λάκκος πρέπει να είναι περίπου 50 εκατοστά σε πλάτος και μήκος για να στεγαστεί σωστά το ριζικό σύστημα.
- Προετοιμασία υποστρώματος: Στη βάση του λάκκου τοποθετούμε αφράτο επιφανειακό χώμα, κομπόστ και κοπριά, για να υποστηριχθεί η ανάπτυξη των ριζών με θρεπτικά συστατικά και αερισμό.
- Τοποθέτηση δενδρυλλίου: Το δενδρύλλιο φυτεύεται σε βάθος ώστε το σημείο του εμβολιασμού να βρίσκεται περίπου 5 εκατοστά πάνω από την επιφάνεια του εδάφους.
Εάν δεν είναι εφικτή η άμεση φύτευση, υπάρχουν τεχνικές διατήρησης των γυμνόριζων δενδρυλλίων, όπως η διατήρηση σε βρεγμένη άμμο ή ροκανίδι ή το τύλιγμά τους με βρεγμένο πανί και η τοποθέτηση τους σε δροσερό κουβά για λίγες ημέρες.
Η σωστή επιλογή της εποχής και των ποικιλιών, μαζί με την προσεκτική φύτευση, θέτουν τα θεμέλια για έναν πλούσιο και υγιή καρποφόρο κήπο ή αγρό. Η φύτευση κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα αποδοτική, καθώς αξιοποιεί τις φυσικές συνθήκες του περιβάλλοντος και επιτρέπει στα δέντρα να αναπτυχθούν γερά από νωρίς, προετοιμάζοντάς τα για ισχυρή βλάστηση και καρποφορία όταν έρθει η άνοιξη.
