Για πολλά χρόνια, η σχέση του αλκοόλ με την υγεία δημιουργούσε περισσότερες ερωτήσεις παρά απαντήσεις. Από τη μία ακούγαμε πως η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ είναι επιβλαβής, ενώ από την άλλη προβαλλόταν η ιδέα ότι ένα ποτήρι κόκκινο κρασί την ημέρα μπορεί να κάνει καλό στην καρδιά. Σήμερα, νέες επιστημονικές μελέτες έρχονται να ανατρέψουν αυτή τη διαδεδομένη αντίληψη, δείχνοντας πως ακόμη και η μέτρια κατανάλωση ενδέχεται να εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.
Ένα ζωντανό καφενείο στο κέντρο της πόλης.
Ανησυχητικά στοιχεία για τις επιπτώσεις του αλκοόλ
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες αποκάλυψε ότι μεταξύ 2015 και 2019, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ευθυνόταν για περίπου 140.000 θανάτους κάθε χρόνο. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι σχεδόν το 40% αυτών των θανάτων προέρχονταν από οξείες αιτίες, όπως τροχαία ατυχήματα, δηλητηριάσεις και βίαιες πράξεις.
Ωστόσο, η πλειοψηφία των περιστατικών αφορούσε χρόνιες παθήσεις που έχουν άμεση σχέση με τη χρόνια κατανάλωση αλκοόλ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Ηπατικές νόσοι και κίρρωση
- Διάφορες μορφές καρκίνου
- Καρδιαγγειακές παθήσεις
Αυτά τα δεδομένα φέρνουν στο φως μια πιο ολοκληρωμένη και, ταυτόχρονα, δυσοίωνη εικόνα για τις επιπτώσεις του αλκοόλ, ακόμη και όταν αυτό καταναλώνεται σε φαινομενικά «ασφαλείς» ποσότητες.
Μια καλοκαιρινή συγκέντρωση φίλων με ηλιοβασίλεμα.
Ο μύθος του «καλού κρασιού» και η νέα επιστήμη
Ο συσχετισμός του κόκκινου κρασιού με την υγεία της καρδιάς βασίστηκε παλιότερα σε μελέτες που έδειχναν αύξηση της «καλής» χοληστερόλης (HDL) και την ευεργετική δράση της ρεσβερατρόλης — ενός αντιοξειδωτικού που βρίσκεται στο σταφύλι. Ωστόσο, όπως εξηγεί η καθηγήτρια Mariann Piano από το Πανεπιστήμιο Vanderbilt, πολλά από τα οφέλη που αποδίδονταν στο αλκοόλ, μπορεί στην πραγματικότητα να σχετίζονται με άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής των ανθρώπων που πίνουν μέτρια.
«Οι άνθρωποι που πίνουν λίγο αλκοόλ συχνά έχουν πιο υγιεινές συνήθειες, όπως σωστή διατροφή, άσκηση και αποφυγή του καπνίσματος. Οι προγενέστερες μελέτες ίσως απέδωσαν λανθασμένα τα οφέλη αυτών των συνηθειών στο ίδιο το αλκοόλ» – Mariann Piano
Οι πιο πρόσφατες έρευνες φαίνεται να συγκλίνουν στο ότι ακόμη και μικρές ποσότητες αλκοόλ μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για υπέρταση, καρδιοπάθειες και κολπική μαρμαρυγή — μια διαταραχή του καρδιακού ρυθμού που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Το μέτρο κάνει τη διαφορά
Η κατανάλωση πέντε ή έξι ποτών την ημέρα θεωρείται επικίνδυνη, αλλά τα ευρήματα δείχνουν ότι ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο όσους πίνουν υπερβολικά. Ακόμη και όσοι πίνουν «μέτρια» — μόνο ένα ή δύο ποτά ημερησίως — ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία τους χωρίς να το καταλαβαίνουν.
Τα καλά νέα; Η μείωση της κατανάλωσης, ακόμα και κατά ένα ή δύο ποτά ημερησίως, μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο. Σύμφωνα με τον Dr. Tim Naimi από το Καναδικό Ινστιτούτο Έρευνας Χρήσης Ουσιών:
«Οι άνθρωποι που πίνουν πέντε ή έξι ποτά την ημέρα, αν μπορούν να μειώσουν σε τρία ή τέσσερα, θα κάνουν πολύ καλό στον εαυτό τους».
Επιπλέον, η μείωση της κατανάλωσης μπορεί να οδηγήσει σε αισθητή πτώση της αρτηριακής πίεσης, ενισχύοντας έτσι συνολικά την καρδιολογική υγεία.
Η επιστημονική εικόνα για το αλκοόλ γίνεται όλο και πιο σαφής: δεν υπάρχει απολύτως ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης. Αν και δεν χρειάζεται να σταματήσει κανείς εντελώς από τη μια μέρα στην άλλη, η συνειδητή μείωση — ή ακόμα και η αποχή — μπορεί να αποτελέσει σημαντική επένδυση για μια υγιέστερη ζωή στο παρόν και το μέλλον. Στην τελική, το αλκοόλ μπορεί να είναι κοινωνικά αποδεκτό, αλλά η υγεία μας δεν σηκώνει υποχωρήσεις στις αυταπάτες.
