Η απώλεια ακοής αποτελεί ένα από τα πιο υποτιμημένα προβλήματα υγείας στη σύγχρονη εποχή. Χιλιάδες άνθρωποι βιώνουν καθημερινά δυσκολίες στην ακρόαση, χωρίς όμως να αντιλαμβάνονται ότι κάποιες από τις συνήθειές τους επιδεινώνουν σημαντικά την κατάσταση. Το πιο ανησυχητικό; Πολλοί από εμάς κάνουμε το ίδιο λάθος, πιστεύοντας ότι προστατεύουμε τα αυτιά μας, ενώ στην πραγματικότητα τα βλάπτουμε ανεπανόρθωτα.
Τι είναι η απώλεια ακοής και γιατί πρέπει να μας ανησυχεί
Η απώλεια ακοής ορίζεται ως η ολική ή μερική αδυναμία ακρόασης ήχων από το ένα ή και από τα δύο αυτιά. Αντίθετα με ό,τι πιστεύουν πολλοί, τα προβλήματα ακοής εμφανίζονται συνήθως σταδιακά και σπάνια καταλήγουν σε πλήρη κώφωση. Αυτή η αργή εξέλιξη είναι ακριβώς ο λόγος που πολλοί άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται έγκαιρα το πρόβλημα.
Οι ειδικοί ωτορινολαρυγγολόγοι τονίζουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις η κατάσταση είναι αναστρέψιμη, υπό την προϋπόθεση ότι διαγνωστεί έγκαιρα και αντιμετωπιστεί σωστά. Ωστόσο, υπάρχουν και μορφές απώλειας ακοής που δυστυχώς είναι μόνιμες.
Οι κύριες κατηγορίες απώλειας ακοής που πρέπει να γνωρίζετε
Βαρηκοΐα αγωγιμότητας
Η βαρηκοΐα αγωγιμότητας εμφανίζεται λόγω μηχανικού προβλήματος στο εξωτερικό ή στο μέσο αυτί. Τα τρία μικροσκοπικά οστά του αυτιού ενδέχεται να μη μεταφέρουν σωστά τον ήχο, ή το τύμπανο να μη δονείται κανονικά. Η συσσώρευση υγρού στο μέσο αυτί αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες. Η καλή είδηση είναι ότι αυτός ο τύπος απώλειας ακοής είναι συχνά αναστρέψιμος με την κατάλληλη θεραπεία.
Νευροαισθητήρια βαρηκοΐα
Η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα συμβαίνει όταν υπάρχει πρόβλημα στο εσωτερικό αυτί. Συγκεκριμένα, παρατηρείται όταν τα μικροσκοπικά τριχωτά κύτταρα του κοχλία, που μεταδίδουν τον ήχο, τραυματίζονται ή καταστρέφονται. Δυστυχώς, αυτή η μορφή απώλειας ακοής είναι μη αναστρέψιμη, καθιστώντας την πρόληψη απολύτως κρίσιμη.
Το μεγάλο λάθος που κάνουμε όλοι: Τα μπατονέτες
Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη που κάνουμε σχετίζεται με τον τρόπο καθαρισμού των αυτιών μας. Η χρήση μπατονέτων, παρότι φαίνεται λογική και υγιεινή, στην πραγματικότητα μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Το κερί του αυτιού υπάρχει για συγκεκριμένο λόγο: βοηθά στον καθαρισμό και την προστασία του ακουστικού πόρου.
Όταν χρησιμοποιούμε μπατονέτες, αντί να αφαιρούμε το κερί, το σπρώχνουμε πιο βαθιά μέσα στο αυτί. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση που κολλά στο τύμπανο, προκαλώντας σημαντική απώλεια ακοής. Τα αυτιά μας έχουν σχεδιαστεί να καθαρίζονται από μόνα τους, και η παρέμβασή μας συχνά δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει.
Πότε η απώλεια ακοής είναι αναστρέψιμη
Λοιμώξεις και μολύνσεις των αυτιών
Οι λοιμώξεις των αυτιών μπορούν να προκαλέσουν προσωρινή απώλεια ακοής, που συχνά περιγράφεται σαν να φοράτε ωτοασπίδες. Η λοίμωξη συμβαίνει συνήθως όταν το αυτί παραμένει υγρό, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη βακτηρίων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η κατάσταση αντιμετωπίζεται επιτυχώς με αντιβιοτικά ή άλλες θεραπείες που συνταγογραφεί ο ωτορινολαρυγγολόγος.
Αιφνίδια απώλεια ακοής
Η αιφνίδια απώλεια ακοής αποτελεί μία ακόμη αναστρέψιμη μορφή. Περίπου ένας στους δύο ανθρώπους που βιώνουν αυτό το φαινόμενο ανακτούν την ακοή τους φυσιολογικά μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες. Παρόλα αυτά, η άμεση επίσκεψη σε ειδικό είναι απαραίτητη για ακριβή διάγνωση και κατάλληλη αντιμετώπιση.
Η μη αναστρέψιμη απώλεια ακοής: Προσοχή στα ακουστικά
Η χρόνια έκθεση σε δυνατούς θορύβους αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες μόνιμης απώλειας ακοής. Η καθημερινή χρήση ακουστικών σε υψηλή ένταση, ιδιαίτερα των ενδοωτικών (ψείρες), μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτες βλάβες στα τριχωτά κύτταρα του αυτιού. Όταν αυτά καταστραφούν, δεν αναγεννώνται ποτέ.
Η επίδραση είναι αθροιστική και σταδιακή. Μπορεί να μην παρατηρήσετε άμεσα το πρόβλημα, αλλά με τα χρόνια θα διαπιστώσετε ότι χρειάζεστε μεγαλύτερη ένταση στην τηλεόραση, δυσκολεύεστε να ακούσετε στο τηλέφωνο ή ζητάτε συνεχώς από τους άλλους να επαναλάβουν όσα λένε.
Πώς να προστατεύσετε την ακοή σας
Η πρόληψη είναι το κλειδί για τη διατήρηση της υγιούς ακοής. Αποφύγετε τη χρήση μπατονέτων και αφήστε τα αυτιά σας να καθαρίζονται φυσιολογικά. Περιορίστε την έκθεση σε δυνατούς θορύβους και χρησιμοποιείτε τα ακουστικά σας σε μέτρια ένταση. Προτιμήστε τα μεγαλύτερα ακουστικά (headsets) αντί για τα ενδοωτικά, καθώς θεωρούνται ασφαλέστερα.
Εάν παρατηρήσετε οποιαδήποτε αλλαγή στην ακοή σας, μην αναβάλετε την επίσκεψη σε ωτορινολαρυγγολόγο. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ αναστρέψιμης και μόνιμης απώλειας ακοής. Τα αυτιά σας είναι πολύτιμα – φροντίστε τα σωστά και θα σας ανταμείψουν με καλή ακοή για πολλά χρόνια.
