Το έλκος στομάχου και δωδεκαδακτύλου είναι μια συχνή, αλλά συχνά παρεξηγημένη πάθηση, που εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως κοιλιακή ενόχληση, καούρες, φούσκωμα και δυσπεψία. Παρότι τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή να υποχωρούν προσωρινά, η επιμονή τους αποτελεί σαφές καμπανάκι για περαιτέρω διερεύνηση. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι το «κλειδί» για την αποφυγή επιπλοκών, καθώς το έλκος μπορεί, σε σπάνιες περιπτώσεις, να σχετίζεται ακόμη και με τον καρκίνο του στομάχου.
Τι είναι το έλκος στομάχου;
Το πεπτικό έλκος είναι ουσιαστικά μια πληγή στο εσωτερικό τοίχωμα του στομάχου ή του δωδεκαδακτύλου, δηλαδή του αρχικού τμήματος του λεπτού εντέρου. Δημιουργείται όταν διαταράσσεται η ισορροπία μεταξύ του γαστρικού οξέος και των προστατευτικών μηχανισμών του βλεννογόνου, επιτρέποντας στο οξύ να προκαλέσει βλάβες.
Αίτια και προδιαθεσικοί παράγοντες
Η πιο συχνή αιτία εμφάνισης έλκους είναι η μόλυνση από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori). Παράλληλα, υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου, όπως:
- Χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (π.χ. ασπιρίνη, ιμπουπροφαίνη)
- Κατανάλωση αλκοόλ
- Κάπνισμα
- Έντονο άγχος και ψυχική φόρτιση
- Γενετική προδιάθεση
Τα βασικά συμπτώματα
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Καούρες και αίσθημα καύσου στο επιγάστριο
- Επιγαστρικό άλγος (συνήθως μετά από φαγητό)
- Ρέψιμο, φούσκωμα και ναυτία
- Απώλεια όρεξης ή αίσθημα πληρότητας με λίγη τροφή
- Αδυναμία ή ανεξήγητη κόπωση
Στα δωδεκαδακτυλικά έλκη, ο πόνος τείνει να υποχωρεί με το φαγητό, ενώ στα γαστρικά έλκη συνήθως επιδεινώνεται.
Διάγνωση και θεραπεία
Η πιο αξιόπιστη εξέταση για τη διάγνωση είναι η ενδοσκόπηση ανώτερου πεπτικού. Εκτός από την επιβεβαίωση της ύπαρξης του έλκους, προσφέρει τη δυνατότητα λήψης βιοψιών για τον αποκλεισμό κακοήθειας. Συχνά διενεργείται και έλεγχος για παρουσία του H. pylori μέσω ειδικών τεστ ή βιοψιών.
Η θεραπεία περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή με:
- Αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPI) για τη μείωση του γαστρικού οξέος
- Αντιβίωση σε περίπτωση παρουσίας H. pylori
- Προσαρμογή της διατροφής και των καθημερινών συνηθειών
Πότε χρειάζεται χειρουργική επέμβαση;
Η χειρουργική παρέμβαση προτείνεται σπάνια σήμερα, και μόνο σε περιπτώσεις όπου:
- Η φαρμακευτική θεραπεία αποτύχει μετά από 8 εβδομάδες
- Παρατηρείται επανεμφάνιση του έλκους
- Υποψία κακοήθειας δεν μπορεί να αποκλειστεί
- Εμφανιστούν επιπλοκές όπως διάτρηση, ισχυρή αιμορραγία ή απόφραξη
Η πιο συχνή επέμβαση είναι η βαγοτομή, η οποία μειώνει την παραγωγή οξέος, σε συνδυασμό με τεχνικές που βοηθούν στην ομαλή λειτουργία του στομάχου.
Αν και το έλκος στομάχου είναι σήμερα πλήρως αντιμετωπίσιμο, ο ασθενής οφείλει να μην παραβλέπει τα σημάδια που στέλνει το σώμα του. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή θεραπεία και η προσαρμογή του τρόπου ζωής αποτελούν τα θεμέλια για μια υγιή πεπτική λειτουργία και γενικότερη ευεξία. Ενημερωθείτε, συμβουλευτείτε γιατρό και προλάβετε τυχόν επιπλοκές — γιατί το στομάχι «μιλά» και είναι σημαντικό να το ακούμε.
